Kurban Bayramı öncesinde Fas hükümeti aldığı ani kararla dikkatleri üzerine çekti. Tarım ve İçişleri bakanlıkları tarafından yerel yönetimlere iletilen resmi yazıyla ülke genelinde kurban kesimiyle bağlantılı tüm ticari faaliyetlerin durdurulması talimatı verildi. Karar kapsamında çok sayıda hayvan pazarı kapatıldı, sokaklarda denetimler artırıldı.

Kuraklık ve Hayvan Azlığı Kararın Temel Nedeni

Fas’ta son yıllarda etkisini artıran kuraklık, hayvan varlığında büyük bir azalmaya yol açtı. Tarım Bakanlığı’nın verilerine göre, son 7 yılda büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısında %38 oranında düşüş yaşandı. Yağış miktarı ise son 30 yıl ortalamasının yarısından daha az. Tüm bu nedenler, 2025 yılı Kurban Bayramı için hayvan arzını ciddi oranda düşürdü.

Kırsal Üreticiler Zor Durumda

Hayvancılıkla geçimini sağlayan kırsal kesimdeki vatandaşlar, kurbanlık satışlarının durdurulmasıyla ciddi ekonomik sıkıntı yaşamaya başladı. Bazı üreticiler, yıl boyunca besledikleri hayvanları satamadan zarar ettiklerini ifade ederken, tüccarlar ise bayram öncesi satış döneminin tamamen kapatılmasının ticari dengeleri sarstığını belirtiyor.

Fas Kralı 6. Muhammed’den Tarihi Çağrı

Fas Kralı 6. Muhammed, daha önce Şubat ayında yaptığı açıklamada halkı uyarmıştı. Kral, “Kurban kesmek İslam’da önemli bir sünnettir ancak ülkemizin içinde bulunduğu şartlar, dar gelirli vatandaşlarımıza bu ibadeti yük haline getirebilir” diyerek kamuoyuna seslenmişti.

“Bu yıl, Fas halkı adına kurban ibadetini sembolik olarak ben gerçekleştireceğim” diyen Kral Muhammed, halktan anlayış göstermesini istemişti.

Hayvan Pazarlarına Denetim Yağdı

Kapanma kararının ardından hayvan pazarlarında geniş çaplı denetimler başlatıldı. Polis ve zabıta ekipleri, yasa dışı satışların önüne geçmek amacıyla kırsal bölgelerde kontrollerini sıklaştırdı. Kurallara uymayanlara yönelik para cezası uygulanacağı duyuruldu.

Sosyal Medyada Tepkiler ve Destek Mesajları

Kararın açıklanmasının ardından sosyal medya adeta ikiye bölündü. Bir kesim, devletin aldığı önlemleri doğru bulurken, diğer kesim ekonomik mağduriyetin göz ardı edildiğini savundu. “Kurban değil sembolik niyet” mesajları binlerce kez paylaşıldı. #KurbanYasak ve #KraldanÇağrı etiketleri ülke gündemine oturdu.

Daha Önce de Benzer Uygulamalar Yapıldı

Fas tarihinde bu tür önlemler ilk değil. 1963, 1981 ve 1996 yıllarında da benzer şekilde halktan kurban kesmekten feragat etmeleri istenmişti. O dönemlerde de temel gerekçe olarak ekonomik sıkıntılar ve çevresel zorluklar gösterilmişti. 2025 yılı, aynı zincirin bir devamı olarak görülüyor.

Dini Yorumlar: Zorunlu Durumlar İslam’da Göz Önüne Alınır

Ülke genelindeki bazı din âlimleri alınan kararın İslam’a aykırı olmadığını savunuyor. Fetva kurullarında yapılan değerlendirmelere göre, “zaruret hali” söz konusuysa kurban kesmemenin caiz olabileceği ifade edildi. Din görevlileri, ibadetin niyetle bağlantılı olduğunu ve toplumsal yükümlülüğün de göz önünde bulundurulması gerektiğini söylüyor.

Kurban Fiyatları Uçtu, Talep Düştü

Kısıtlamalar öncesinde piyasaya çıkan kurbanlıkların fiyatları zaten dikkat çekici şekilde yüksekti. Küçükbaş hayvanlar 4.000 Fas Dirhemi (yaklaşık 400 dolar) civarındayken, büyükbaş fiyatları 15.000 dirheme kadar çıkmıştı. Bu da özellikle dar gelirli kesimler için ulaşılmaz hale gelmişti. Talebin azalması ise tüccarların satış yapamadan hayvanlarını elinde tutmasına yol açtı.

Ekonomik Destek Bekleniyor

Üreticiler ve hayvancılık sektörü temsilcileri hükümetten geçici ekonomik destek paketi açıklamasını talep ediyor. Özellikle yem ve veterinerlik giderlerini karşılayamayan küçük üreticiler, devletin devreye girerek sektörü ayakta tutacak politikalar üretmesi gerektiğini dile getiriyor.

Bayram Bu Yıl Sessiz Geçecek

2025 yılı Kurban Bayramı Fas’ta her zamankinden farklı bir atmosferde geçecek. Ne kurban pazarlarının telaşı, ne bayram öncesi alışveriş hareketliliği olacak. Ülkede sembolik olarak sadece Kral 6. Muhammed tarafından yerine getirilecek kurban kesimi dışında herhangi bir faaliyet olmayacak. Bu durum, ülkenin dinî ve sosyal tarihine “sessiz bayram” olarak geçebilir.