Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 8 önemli İslam ülkesi, İsrail’in Mescid-i Aksa üzerindeki baskıcı politikalarına karşı diplomatik bir harekat başlattı. Ramazan ayında Müslümanların ibadet haklarının engellenmesini sert bir dille kınayan dışişleri bakanları, yayımladıkları ortak deklarasyonla uluslararası toplumu acil önlem almaya çağırırken Kudüs’teki kutsal mekanların geleceğine dair hangi kırmızı çizgileri hatırlattı?

Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışişleri bakanları, İsrail’in özellikle mübarek ramazan ayı süresince ibadet etmek isteyen Müslümanlara Mescid-i Aksa ve Harem-i Şerif’i kapalı tutmaya devam etmesini ortak bir açıklamayla kınadı. Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan bu bildiri, bölgedeki tansiyonun yükseldiği bir dönemde İslam dünyasının ortak iradesini ortaya koydu.

Uluslararası hukukun açık ihlali vurgusu

Sekiz ülkenin imzasını taşıyan açıklamada, İsrail’in uyguladığı kısıtlamaların sadece dini özgürlüklere değil, aynı zamanda küresel hukuk normlarına da aykırı olduğu belirtildi. Ortak metinde şu ifadelere yer verildi: “Kudüs Eski Şehre ve şehirdeki ibadet yerlerine erişime yönelik güvenlik kısıtlamaları ile Eski Şehir’deki diğer ibadet yerlerine yönelik ayrımcı ve keyfi erişim sınırlamaları uluslararası insancıl hukuk, tarihi ve hukuki statüko ile ibadet yerlerine engelsiz erişim ilkesi dahil uluslararası hukukun açık bir ihlalini teşkil etmektedir”

Bakanlar, hukuka aykırı ve gayrimeşru olarak nitelendirdikleri bu tedbirlerin yanı sıra İsrail’in Mescid-i Aksa ve ibadet edenlere karşı sürdürdüğü provokatif eylemleri kesin bir şekilde reddettiklerini bildirdi. Açıklamada ayrıca, İsrail’in işgal altındaki Kudüs üzerinde veya şehrin İslami ve Hristiyan kutsal mekanları üzerinde herhangi bir egemenliğe sahip olmadığına dikkat çekildi.

Mescid-i Aksa’nın yasal statüsü ve münhasır yetki

Diplomatik metinde, 144 dönümlük Mescid-i Aksa’nın tamamının yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğu vurgulandı. Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığına bağlı Kudüs Evkaf ve Mescid-i Aksa İşleri İdaresinin, buranın idaresi ve girişlerin düzenlenmesi konusunda münhasır yetkiye sahip tek yasal merci olduğu bir kez daha hatırlatıldı. Bu vurgu, İsrail’in bölgedeki yönetimsel müdahalelerine karşı hukuki bir set oluşturma amacı taşıyor.

Dünya kamuoyuna İsrail’i durdurun çağrısı

Bakanlar, işgalci güç olarak tanımlanan İsrail’e, Mescid-i Aksa’nın kapılarını kapatmaya bir an evvel son vermesi ve Kudüs Eski Şehri’ne erişime yönelik kısıtlamaları kaldırması yönünde çağrıda bulundu. Uluslararası toplumun, kutsal mekanların kutsiyetine halel getiren uygulamaların durdurulması için İsrail’i zorlayacak kararlı bir tutum benimsemesi gerektiği ifade edildi.

Bildirinin sonuç bölümünde ise şu kararlılık mesajı paylaşıldı: “Türkiye Cumhuriyeti, Mısır Arap Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Endonezya Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Katar Devleti, Suudi Arabistan Krallığı ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dışişleri Bakanları, İsrail işgal makamlarının özellikle mübarek ramazan ayı süresince ibadet etmek isteyen Müslümanlara Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’i kapalı tutmaya devam etmesini kınamaktadır.”