Avrupa Parlamentosu, ABD yönetiminin gümrük vergileri konusundaki belirsiz tutumu ve Yüksek Mahkeme’den çıkan kritik kararlar sonrası AB-ABD ticaret anlaşmasına dair tüm çalışmaları durdurma kararı aldı. Brüksel hattından gelen bu hamle küresel ticaret dengelerini değiştirecek bir krizin kapısını aralarken, anlaşmanın geleceği büyük bir belirsizliğe sürüklendi.

Avrupa Parlamentosu (AP), ABD ile yürütülen ticaret anlaşması görüşmelerini ve bu kapsamda yapılması planlanan oylamaları belirsizlikler nedeniyle askıya aldığını duyurdu. AP Uluslararası Ticaret Komitesi Başkanı Bernd Lange tarafından yapılan yazılı açıklamada, ABD tarafında tarifeler konusunda yaşanan gelişmelerin ardından sürecin devam etmesinin mümkün olmadığı vurgulandı.

Bernd Lange’den işler her zamanki gibi devam etmeyecek uyarısı

Ticaret anlaşmasının yasama sürecinden sorumlu olan AP Uluslararası Ticaret Komitesi’ndeki siyasi grup temsilcileri, yaşanan son gelişmeleri değerlendirmek üzere bir araya geldi. Toplantı sonrası açıklamalarda bulunan Bernd Lange, ABD Yüksek Mahkemesi’nin aldığı kararın görmezden gelinemeyeceğini belirtti. Lange, “ABD Yüksek Mahkemesi’nin 20 Şubat 2026 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) kullanımı hakkındaki kararı açık ve nettir. Bu kararın sonuçları göz ardı edilemez. İşlere her zamanki gibi devam etmek bir seçenek değil.” ifadelerini kullandı.

ABD tarafının Turnberry Anlaşması’nı müzakere etmek ve uygulamak için kullandığı yasal araçların artık mevcut olmadığını belirten Lange, “Durum her zamankinden daha belirsiz bir hal aldı. Bu durum, Turnberry Anlaşması ile sağlamaya çalıştığımız istikrar ve öngörülebilirlik ile çelişiyor.” değerlendirmesinde bulunarak mevcut tablonun ciddiyetine dikkat çekti.

Gümrük vergilerindeki değişim ve Turnberry Anlaşması

IEEPA’nın yerine önerilen 122. maddenin ABD’ye ihracat yapan tüm ülkelere ayrım gözetmeksizin uygulanacak olması, Avrupa Birliği tarafında büyük bir endişe kaynağı haline geldi. Bu yeni düzenlemenin en çok kayırılan ulus oranının üzerine ekleneceğini hatırlatan Lange, “Sonuç olarak, ABD’nin AB’den ithalatları yüzde 15 eşiğini aşan bir orana tabi olacak. Bu durum, Turnberry Anlaşması’nın şartlarından açık bir sapma teşkil ediyor.” diyerek ABD’nin taahhütlerinden uzaklaştığını belirtti.

Lange, AP’deki siyasi parti temsilcilerinin, AB-ABD ticari ilişkilerinde açıklık, istikrar ve hukuki netlik sağlanana kadar ticaret anlaşmasına ilişkin çalışmaları askıya almaya karar verdiklerini bildirdi. Bu karar sonucunda, 24 Şubat’ta AP komitesinde yapılması planlanan oylamalar iptal edildi. Sürecin geleceği ise önümüzdeki hafta yapılacak yeni değerlendirmelerle netleşecek.

ABD Yüksek Mahkemesi kararı ve Trump’ın hamleleri

Krizin temelinde, ABD Yüksek Mahkemesi’nin 20 Şubat’ta aldığı ve Başkan Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelerin hukuki dayanağını sarsan karar yatıyor. Mahkeme, tarifelerin dayandırıldığı IEEPA’nın Başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti. Bu karar üzerine Trump, aynı gün 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü uyarınca tüm ülkelere yüzde 10 küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin kararı imzaladı. Ancak 21 Şubat’ta bu oran yüzde 15’e çıkarıldı.

AB ile ABD arasındaki ticaret anlaşması görüşmeleri Temmuz 2025’te İskoçya’daki Turnberry golf sahasında tamamlanmıştı. Bu anlaşma kapsamında AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı kabul etmiş, buna karşılık ABD’nin AB ürünlerine yüzde 15 tarife uygulayacağı açıklanmıştı. Ocak ayında Trump’ın Grönland tutumu nedeniyle yaşanan gerginliğin ardından, son vergi kararları süreci tamamen durma noktasına getirdi.