Türkiye’de yaklaşık 300 bin kişiyi doğrudan ilgilendiren ve kamuoyunda IBAN mağduriyeti olarak bilinen banka hesaplarının kullandırılmasına yönelik kritik bir yasal düzenleme hazırlığı başladı. Adalet Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan ve 12. Yargı Paketi’ne eklenmesi planlanan yeni düzenleme ile bilerek veya bilmeyerek dolandırıcılık şebekelerine hesabını kaptıran binlerce vatandaş için hukuki süreçlerin yeniden tanımlanması bekleniyor.

Banka hesaplarının dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle büyük bir mağdur kitlesi oluşurken, yargı sistemi bu soruna çözüm üretmek için harekete geçti. Yaklaşık 300 bin hesabın bu amaçla kullanıldığı ve 50 bine yakın kişinin halihazırda ceza aldığı tahmin edilen bu süreçte, Adalet Bakanı Akın Gürlek’ten beklenen açıklama geldi. Bakan Gürlek, göreve başlamasının ardından yaptığı ilk değerlendirmede konunun hassasiyetine dikkat çekti.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medyada ve vatandaşlar nezdinde sürekli gündeme getirilen bu sorunla ilgili olarak “IBAN mağdurları ile ilgili bana da mesaj geliyor. Sosyal medyada da sürekli gündemde tutuyorlar. İnşallah bunu 12. pakete koymayı düşünüyoruz.” diyerek yasal düzenleme sinyalini verdi. Bu açıklama, Türk Ceza Kanunu’nun 15. maddesi kapsamında soruşturma geçiren veya ceza alan binlerce kişi için yeni bir umut ışığı oldu.

Yargı Sürecinde 300 Bin Kişilik Büyük Dosya Yükü

Konunun hukuki boyutları ve sahadaki yansımaları hakkında bilgi veren Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, bilişim sistemi üzerinden yapılan dolandırıcılık vakalarının yargı sistemini ciddi şekilde meşgul ettiğini belirtti. Acar, 2025 yılı sonu itibarıyla Meclis komisyonunda yaptığı bilgilendirmede, mevcut kamu davası sayısının 291 bin 379 olduğunu ve bu rakamın 300 bini aştığının tahmin edildiğini paylaştı.

Sistemin işleyişindeki adaleti sağlamak adına yapılan değerlendirmeler hakkında konuşan Acar, “Gerçekten sahayı yakan bir konu. Şu anda sistemi ciddi sıkıntıya sokuyor. Hesabını kullandıran hileyi biliyorsa yüzde 100 dolandırıcılıktan cezalandırıyor, hileyi bilmiyor da menfaat temin ediyorsa özel durumuna bakılıyor; dosya adaletini sağlamaya çalışıyor, hiçbir menfaat elde etmemişse beraate gidiyor.” ifadelerini kullandı. Bu değerlendirme, yargılamalarda niyet ve menfaat ilişkisinin ne kadar belirleyici olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

Yeni Pakette Uzlaşma ve Mahkeme Değişikliği Masada

Planlanan düzenlemenin teknik detayları, 11. Yargı Paketi sürecinde de tartışılan bazı maddelerin 12. pakete aktarılmasını içeriyor. En dikkat çekici değişiklik ise görevli mahkemeler üzerinde yapılacak. Mevcut durumda ağır ceza mahkemelerinde görülen nitelikli dolandırıcılık dosyalarının, asliye ceza mahkemelerine devredilmesi planlanıyor. Bu değişikliğin hayata geçmesi durumunda, binlerce dosya uzlaşma kapsamına girebilecek ve yargılama süreçleri çok daha hızlı sonuçlanacak.

IBAN dolandırıcılığı olarak adlandırılan bu suç türünde mağdurların bir kısmı arkadaş kurbanı olurken, bir kısmı da yasa dışı bahis çetelerinin sunduğu maddi kazanç vaadine kapılarak hesaplarını kullandırıyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan uyarılarda, maddi kazanç vaadiyle banka hesaplarını başkalarına kullandıranların çok ağır cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği vurgulanıyor.

Dolandırıcıların En Sık Kullandığı Yalanlara Dikkat

Siber suçlarla mücadele ekipleri ve savcılıklar, vatandaşların hangi yöntemlerle kandırıldığını da tek tek deşifre ediyor. Dolandırıcıların en sık başvurduğu bahaneler arasında “Hesabım blokeli”, “Sadece bir iki gün kullanacağız”, “Hesap senin ama tüm sorumluluk bende” gibi ifadeler yer alıyor. Ancak hukuk sistemi, hesabın sahibi olan kişiyi doğrudan sorumlu tutuyor. Adana’da yaşanan Özlem Develi örneği ise bu durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Arkadaşının “ticaret yapıyorum” yalanına inanarak IBAN’ını kullandıran 23 yaşındaki genç kadın, 4 yıl 5 ay hapis cezası ve 150 bin liraya yakın para cezasıyla karşı karşıya kaldı.

Hapis Cezasının Yanında Ağır Vergi Yaptırımları Da Var

IBAN kullandırmanın sadece adli değil, aynı zamanda ciddi mali sonuçları da bulunuyor. Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu’nun paylaştığı bilgilere göre, banka hesaplarını başkalarına kullandıranları vergi müfettişlerinin hazırladığı raporlar doğrultusunda MASAK takibi bekliyor. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen bu süreçler, altı aydan bir yıla kadar hapis veya beş bin güne kadar adli para cezasıyla sonuçlanabiliyor. Yeni düzenlemenin bu karmaşık süreci nasıl sadeleştireceği ise önümüzdeki günlerde netleşecek.