Yargıtay, malulen emeklilik başvurularında “hastalık sigorta girişinden önce vardı” diyerek talepleri geri çeviren SGK’ya karşı milyonlarca çalışanı ilgilendiren tarihi bir karara imza attı; artık işe girişte sağlıklı olanlar için emeklilik yolunda yeni bir dönem başlıyor.

Yargıtay malulen emeklilikteki o büyük düğümü nasıl çözdü

Türkiye’de binlerce sigortalının en büyük hak arayışlarından biri olan malulen emeklilik sürecinde, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) en sık uyguladığı ret gerekçelerinden biri yargıdan döndü. Sosyal Güvenlik Kurumu, sigortalının maluliyetine neden olan hastalığın sigorta başlangıcından önce mevcut olduğunu ileri sürerek birçok talebi reddediyordu. Ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, bu süreci kökten değiştirecek ve mağduriyetleri bitirecek bir içtihat oluşturdu.

Yüksek Mahkeme tarafından incelenen dosyada, sigortalının çalışma gücünü kaybetmesine neden olan rahatsızlığın başlangıç tarihi tartışma konusu oldu. SGK’nın itirazlarını değerlendiren mahkeme, sigortalının işe girdiği dönemdeki sağlık durumunu ve askerlik kayıtlarını mercek altına aldı. Yapılan inceleme sonucunda, hastalık geçmişte olsa bile çalışma gücü kaybının sonradan oluştuğu durumlarda emekliliğin önünün açılması gerektiği vurgulandı.

Askerlik ve sağlam raporu olanlar için yeni haklar neler

Yargıtay’ın verdiği bu emsal kararda en dikkat çekici nokta, sigortalının geçmişteki sağlık verilerinin nasıl yorumlanacağı oldu. Yüksek Mahkeme; askerliğini sağlıklı tamamlayan ve işe girişte “sağlam” raporu alan sigortalıların, sonradan gelişen rahatsızlıkları nedeniyle emekli olabileceğine hükmetti. Bu karar, işe giriş anında çalışmaya engel bir durumu olmayan ancak zamanla hastalığı ilerleyen vatandaşların SGK tarafından reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu tescilledi.

Kararın gerekçesinde, bir hastalığın genetik veya geçmişe dayalı izleri olsa dahi, kişinin işe giriş tarihinde bu hastalığın çalışma gücünü %60 oranında kaybettirip kaybettirmediğine bakılması gerektiği belirtildi. Eğer kişi işe girişinde “sağlam” olarak kabul edilmişse, SGK’nın “hastalık sigorta girişinden önce vardı” argümanı tek başına emekliliği engellemeye yetmeyecek.

SGK’nın malulen emeklilik itirazlarına karşı nasıl bir yol izlenecek

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin bu adımı, benzer durumda olan binlerce dava için rehber niteliği taşıyor. Özellikle kronik rahatsızlıkları olan ancak iş hayatına sağlıklı bir şekilde başlayan sigortalılar, SGK’nın “önceden gelen hastalık” gerekçesiyle başvurularını reddetmesi durumunda bu kararı dayanak göstererek haklarını arayabilecekler. Mahkeme, çalışma hayatı boyunca ilerleyen ve maluliyet seviyesine ulaşan hastalıkların, sigorta öncesi dönemle ilişkilendirilerek emeklilik hakkının gasp edilemeyeceğini açıkça ortaya koydu.

Bu yeni hukuki dönemle birlikte, maluliyet tespiti için sadece hastalığın ilk tanısına değil, bu hastalığın çalışma gücü üzerindeki etkisinin ne zaman “maluliyet” seviyesine ulaştığına bakılacak. İşe girerken sağlık raporuyla durumunu belgeleyen veya vatan borcunu sağlık sorunu yaşamadan yerine getiren her sigortalı, bu emsal karar sayesinde daha güçlü bir hukuki zemine sahip olacak.