Özel bir hastanede bel fıtığı ameliyatı olduktan sonra kendisinden fahiş ücret alındığını fark eden vatandaşın hukuk mücadelesinde emsal niteliğinde bir karar çıktı. Kamu Denetçiliği Kurumu, Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine aykırı şekilde tahsil edilen on binlerce liranın yasal faiziyle birlikte iade edilmesi yönünde tavsiye kararı vererek milyonlarca hastayı ilgilendiren bir kapıyı araladı.

Sağlık sisteminde özel hastanelerin talep ettiği ek ücretler tartışılmaya devam ederken, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) dikkat çeken bir dosyayı karara bağladı. Bel fıtığı şikayetiyle özel bir hastaneye başvuran vatandaş, ameliyat ve tedavi süreci için toplamda 73 bin lira ödeme yaptı. Ancak taburcu olduktan sonra e-Devlet üzerinden yaptığı kontrollerde, söz konusu işlem için SGK tarafından belirlenen resmi tutarın 19 bin 180 lira olduğunu gören hasta, aradaki büyük farkın iadesi için KDK’ya başvurdu.

Özel hastane rıza savunması yaptı ama SGK ne dedi

KDK tarafından başlatılan inceleme kapsamında ilgili hastaneden savunma istendi. Hastane yönetimi, hastanın kendi rızasıyla özel sağlık hizmetlerinden faydalanmak istediğini ve ücret farkını ödemeyi kabul ettiğini öne sürdü. Yapılan açıklamada, hastanın bilgisi ve onayı dahilinde ödenen bu tutarın geri iade edilmesinin mümkün olmadığı savunuldu. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan gelen bilgiler tablonun çok farklı olduğunu ortaya koydu.

SGK tarafından gönderilen yazıda, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) hükümlerine göre hastanelerin kurum tarafından faturalanan tutarın en fazla iki katına kadar ilave ücret talep edebileceği hatırlatıldı. Yapılan hesaplamalar sonucunda, yasal sınırların aşıldığı ve hastadan tam 34 bin 638 lira fazladan para alındığı resmiyet kazandı.

Protokoldeki boşluk cezayı engelledi mi

İnceleme sırasında çarpıcı bir detay daha gün yüzüne çıktı. Söz konusu hastane ile imzalanan Afiliye Üniversitesi Protokolü’nde herhangi bir cezai yaptırım maddesi bulunmadığı için hastaneye doğrudan ceza uygulanamadığı belirtildi. Mevzuattaki bu eksiklik nedeniyle kurumların hastaya doğrudan ücret iadesi yapamadığı ifade edilse de KDK, bu durumu “hak ihlali” olarak değerlendirerek önemli bir adım attı.

Başvurucuyu sonuna kadar haklı bulan KDK, mevzuata aykırı şekilde alınan 34 bin 638 liranın, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte vatandaşa geri ödenmesi için hastaneye tavsiyede bulundu. Ayrıca SGK’ya da bir öneri sunan kurum, benzer mağduriyetlerin önüne geçilmesi için özel sağlık kuruluşlarıyla yapılan sözleşmelere mutlaka caydırıcı ve koruyucu yaptırım maddelerinin eklenmesini istedi.

Sağlık hakkına ölçüsüz müdahale tespiti

Kamu Denetçiliği Kurumu, hazırladığı raporda hastanenin tutumunu sert bir dille eleştirdi. Kararda, hastanın anayasal haklarının ihlal edildiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi: “Başvuranın bel fıtığı ameliyatı olmak amacıyla sağlık hizmeti almış olduğu hastane tarafından ilave ücret sınırını aşan bir hizmet bedeli alınması, bununla beraber SGK tarafından konuya ilişkin herhangi bir koruyucu önlemin alınmayıp gerekli yaptırımların da uygulanmaması sonucunda gerçekleşen müdahale yönünden, başvuranı katlanılamayacak seviyede zor duruma düşürecek aşırı ve orantısız bir külfetin ortaya çıktığı, bu açıdan başvuranın sağlık hakkı ile vücut bütünlüğünün korunması hakkına ölçüsüz bir müdahalede bulunulduğu değerlendirilmiştir.”