Nöbetçi Eczaneler
Ersoy DEDE – 18 Mart 2026
Bayram…
Takvimde bir gün… ama aslında insanlığın imtihanı.
Bir yanda yeni elbiseler, şekerler, kahkahalar…
Öte yanda toprağa yeni verilmiş çocuklar, yıkılmış şehirler, susmuş hayatlar…
Bu yıl da bayram geldi.
Ama dünya, bayramı karşılayacak bir ruh hâlinde mi?
Gel dostum…
Bir harita açalım önümüze.
Bu kez sınırlar değil, acılar konuşsun.
GAZZE: BAYRAM SABAHI MEZAR TAŞLARININ ARASINDA
Gazze’de bayram…
Bir annenin, çocuğunun mezarına götürdüğü oyuncakla başlıyor.
Namazlar camilerde değil, yıkılmış minarelerin gölgesinde kılınıyor.
Her rakam bir can… her istatistik bir hikâye.
Binlerce çocuk artık bayram sabahına uyanmayacak.
Bir nesil, travmanın içinde büyüyor.
Srebrenitsa’da sustular… Halep’te sustular…
Bugün Gazze’de yine susuyorlar.
Ve bu suskunluk, insanlığın alnına kazınmış bir utançtır.
İRAN: BOMBALAR ALTINDA BİR BAYRAM
ABD ve İsrail saldırıları altında karşılıyorlar bayramı. Yüzlerce çocuğu daha iki hafta önce defnettiler. En çok değer verdiği insanlar bir bir öldürülüyor. Üstelik daha yeni değil. 1979 Devrimi’nden bu yana süren kırılma…
Bugün savaş var doğru ama öncesinde de ekonomik yaptırımlar, siyasi baskılar ve bölgesel gerilimler zaten yormuştu halkı..
Gençler ülkeden gitmenin yollarını arıyor.
Aileler yarının ne getireceğini bilmiyor.
Bayram… belki de en çok onların ihtiyacı olan şey:
Bir nefes, bir sükûnet, bir normalleşme ihtimali.
LÜBNAN: ÇÖKMÜŞ BİR DEVLETİN GÖLGESİNDE
Bir zamanların Beyrut’u…
Bugün karanlığın ve çöküşün sembolü.
1975’te başlayan iç savaşın izleri hâlâ silinmemişken,
ekonomik kriz ülkenin omurgasını kırdı.
Bankalar çalışmıyor, para değerini yitirmiş, devlet fonksiyonlarını kaybetmiş durumda.
İnsanlar bir zamanlar dolup taşan sofraların yerinde şimdi eksik tabaklara bakıyor.
Bayram… Lübnan’da artık bir gelenek değil,
bir hatıraya dönüşüyor.
ARAKAN: UNUTULAN SOYKIRIM
Rohingya Müslümanları…
Dünyanın en yalnız halklarından biri..
2017’de Myanmar ordusunun başlattığı operasyonlar,
yüz binlerce insanı evsiz bıraktı.
Kadınlar, çocuklar, yaşlılar… sınırları aşarak kamplara sığındı.
Ama o kamplar da bir hayat sunmadı, sadece hayatta kalma mücadelesi sundu.
Bugün bayram…
Ama onların hayatında değişen hiçbir şey yok.
Çünkü unutulmak, bazen ölümden daha ağırdır.
DOĞU TÜRKİSTAN: SESSİZLİĞİN EN AĞIR HALİ
Doğu Türkistan’da bayram…
Belki de dünyanın en sessiz acısının ortasında yaşanıyor.
Toplama kampları, zorla kültürel dönüşüm politikaları,
inançların ve kimliğin sistematik olarak bastırılması…
Bir halk sadece özgürlüğünü değil, hafızasını da kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Endülüs’te başlayan sürgün hikâyeleri…
Balkanlar’da yaşanan trajediler…
Bugün Doğu Türkistan’da yeni bir biçim alıyor.
Ama bu kez dünya daha sessiz.
SUDAN: UNUTULMUŞ BİR SAVAŞ
Sudan’da bayram…
İki güç arasındaki iktidar kavgasının ortasında sıkışmış bir halkla geliyor.
Hartum sokakları çatışma sesleriyle yankılanıyor.
Sağlık sistemi çökmüş, insanlar temel ihtiyaçlara ulaşamıyor.
Bir ülke, göz göre göre parçalanıyor.
Ama dünya, başka gündemlerle meşgul.
YEMEN: AÇLIĞIN EN KESKİN HALİ
Yemen’de bayram…
Belki de dünyanın en ağır insani krizinin ortasında karşılanıyor.
2015’ten bu yana süren savaş,
milyonları açlık sınırına itti.
Çocuklar sadece savaşın değil, açlığın da kurbanı.
Birleşmiş Milletler raporlarına göre, her gün onlarca çocuk önlenebilir nedenlerle hayatını kaybediyor.
Bayram… onlar için bir sofraya değil,
bir lokmaya ulaşma umudu.
SURİYE: KAYIP BİR ÜLKENİN HİKÂYESİ
Suriye’de bayram…
15 yılı bulan bir yıkımın gölgesinde.
Halep, Humus, İdlib…
Bir zamanlar hayat dolu şehirler, şimdi hatıralarla dolu enkazlar.
Milyonlarca insan ülkesi dışında…
Bayram, gurbetin içinde buruk bir bekleyişe dönüşmüş durumda.
Bir ülke sadece yıkılmaz…
Aynı zamanda unutulur.
AFGANİSTAN: HİÇ BİTMEYEN SAVAŞ
Afganistan’da bayram…
Neredeyse yarım asırlık bir istikrarsızlığın içinde karşılanıyor.
Sovyet işgaliyle başlayan süreç,
Amerikan müdahalesiyle devam etti,
Taliban yönetimiyle yeni bir döneme girdi.
Ama değişmeyen tek şey var:
Halkın çektiği acı.
Kadınlar, çocuklar, gençler…
Hepsi belirsiz bir geleceğin içinde yaşıyor.
SOMALİ: AÇLIK VE TERÖR ARASINDA
Somali’de bayram…
Kuraklık, açlık ve terörün kesiştiği bir noktada yaşanıyor.
Devlet yapısı zayıf, ekonomik imkânlar sınırlı.
İnsanlar her gün hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Bayram… burada bir lüks değil,
neredeyse ulaşılmaz bir duygu.
LİBYA: DEVLETSİZLİĞİN KARANLIĞI
Libya’da bayram…
Parçalanmış bir ülkenin içinde karşılanıyor.
Kaddafi sonrası oluşan güç boşluğu,
milis grupların ve dış müdahalelerin sahasına dönüştü.
Bir ülke var… ama devlet yok.
Bir halk var… ama ortak bir gelecek yok.
IRAK: BİTMEYEN YORGUNLUK
Irak’ta bayram…
On yıllardır süren savaşların ve işgallerin ardından geliyor.
2003 sonrası süreç,
terör, mezhep çatışmaları ve siyasi istikrarsızlıkla devam etti.
Bugün bile tam anlamıyla bir huzurdan söz etmek zor.
Bir toplum sürekli toparlanmaya çalışıyor.
PAKİSTAN: SÜREKLİ SARSILAN BİR DENGE
Pakistan’da bayram…
Siyasi krizlerin, ekonomik dalgalanmaların ve güvenlik sorunlarının gölgesinde.
Terör saldırıları, iç siyasi çekişmeler ve ekonomik baskılar,
toplumun geleceğe dair umutlarını zayıflatıyor.
Bir ülke sürekli ayakta kalmaya çalışıyor.
KEŞMİR: SIKIŞMIŞ BİR HAYAT
Keşmir’de bayram…
Yıllardır süren bir gerilimin ortasında.
Hindistan ve Pakistan arasında sıkışmış bir coğrafya…
Ama asıl sıkışan halkın kendisi.
Askerî varlık, kısıtlamalar ve belirsizlik…
Hayatın doğal akışını neredeyse imkânsız hâle getiriyor.
BATI ŞERİA: GÖRÜNMEYEN BASKI
Gazze kadar konuşulmayan ama aynı derecede ağır bir gerçek…
Kontrol noktaları, baskılar, yerleşim politikaları…
Günlük hayat sürekli bir gerilim içinde.
Bayram… burada bile tam anlamıyla yaşanamıyor.
ETİYOPYA: YENİ YARALAR
Tigray bölgesinde yaşanan çatışmalar,
yakın tarihin en ağır insani krizlerinden birini doğurdu.
Yüz binlerce insan hayatını kaybetti, milyonlar yerinden edildi.
Ama bu acı, dünya gündeminde kısa süre yer buldu.
Yaralar hâlâ taze.
MYANMAR’IN DİĞER BÖLGELERİ: BİTMEYEN BASKI
Arakan dışında da zulüm sürüyor.
Askerî yönetim,
farklı etnik ve dini gruplar üzerinde baskıyı sürdürüyor.
Bir ülke, kendi halkına yabancılaşmış durumda.
UKRAYNA: AVRUPA’NIN ORTASINDA SAVAŞ
Ukrayna’da bayram…
Modern dünyanın ortasında yaşanan bir savaşın gölgesinde.
Şehirler yıkılıyor, insanlar göç ediyor.
Enerji krizleri, altyapı sorunları ve sürekli bir tehdit hali…
Savaş, sadece cephede değil…
Hayatın her alanında hissediliyor.
VE BELKİ EN AĞIRI…
Adı bilinmeyen yerler…
Hiç haber olmayan acılar…
Oralarda da çocuklar ölüyor.
Oralarda da anneler ağlıyor.
Oralarda da bayram gelmiyor.
PEKİ BU BAYRAM NEYE YARAYACAK?
Eğer bayram sadece bir tatilse…
Hiçbir anlamı yok.
Ama eğer bayram bir yüzleşmeyse…
İşte o zaman anlam kazanır.
BU BAYRAM BİR ŞEMSİYE OLSUN
Bu bayram…
Savaşlar dursun.
Silahlar sussun.
Çocuklar ölmesin.
Anneler ağlamasın.
Ve yeryüzü…
Uzun zamandır unuttuğu şeyi hatırlasın:
Merhameti.
DEMEM O Kİ;
Bayram…
Sadece sevinenlerin değil, acı çekenlerin de günüdür.
Gerçek bayram…
Herkes güldüğünde başlar.
Ve biz…
Bir çocuğun gözyaşı dinmeden bayram yapabiliyorsak…
Orada bir eksiklik var demektir.
Bu yüzden bu bayram…
Sadece birbirimize değil,
insanlığa sarılalım.
Çünkü dünya…
uzun zamandır
gerçek bir bayrama muhtaç.
YORUMLAR