ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyareti sonrası yaptığı açıklamalar dünya gündeminde geniş yankı uyandırırken, Pekin yönetiminin İran meselesindeki rolü ilk kez bu kadar net bir şekilde gündeme geldi. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in İran ile yeni bir anlaşma yapılması konusunda devreye girmeye hazır olduğunu belirterek bölgedeki gerilimi düşürecek kritik bir iş birliğinin sinyallerini verdi.

Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki diplomatik trafik, Orta Doğu’nun en hassas noktalarından biri olan İran ve Hürmüz Boğazı hattında yeni bir dönemin kapısını aralıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Pekin temaslarının ardından yaptığı değerlendirmelerde, küresel enerji güvenliği ve bölgesel istikrar açısından kritik öneme sahip olan İran konusunda sürpriz bir gelişmeyi paylaştı. Trump, Çin liderinin bu süreçte arabulucu veya destekçi olarak rol alma isteğini kamuoyuna duyurdu.

Şi Cinping’den İran için kritik teklif mi geldi?

Görüşmelerin perde arkasına dair önemli ipuçları veren Trump, Çin yönetiminin Washington ile Tahran arasındaki düğümü çözmek istediğini vurguladı. İki lider arasındaki diyalogda İran dosyasının ağırlıklı bir yer tuttuğu anlaşılırken, Trump’ın aktardığı bilgiler Pekin’in bu konuda inisiyatif almaya gönüllü olduğunu gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin yaptığı resmi açıklamada süreci şu sözlerle özetledi: “Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, İran’la bir anlaşma yapılmasını istiyor. Kendisi bir teklifte de bulundu, ‘Eğer herhangi bir şekilde yardımcı olabilirsem, yardımcı olmak isterim’ dedi” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, uluslararası kamuoyunda Çin’in Orta Doğu barışında daha aktif bir rol üstlenip üstlenmeyeceği sorusunu beraberinde getirdi.

Hürmüz Boğazı ve küresel ticaret güvenliğinde yeni dönem mi başlıyor?

Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği ve petrol sevkiyatı güvenliği, her iki dev devlet için de hayati önem taşıyor. Çin’in enerji ihtiyacının büyük bir kısmını bu bölgeden karşılaması, Pekin’in İran ile yapılacak olası bir anlaşmada neden bu kadar istekli olduğunu açıklıyor. Trump’ın bu teklifi açık etmesi, ABD’nin de Çin’in desteğine sıcak bakabileceği şeklinde yorumlanıyor.

Diplomatik kaynaklar, Trump ve Şi Cinping arasındaki bu görüş birliğinin, önümüzdeki günlerde İran üzerinde yeni bir baskı veya uzlaşı mekanizması oluşturabileceğini belirtiyor. Henüz somut bir takvim açıklanmasa da, dünyanın en büyük iki ekonomisinin İran konusunda ortak bir paydada buluşma ihtimali piyasalarda ve siyasi arenalarda yakından takip ediliyor.