Trafikte yeni bir dönem başlatan düzenlemelerle birlikte sokaklarda gürültü kirliliği yaratan modifiyeli araçlar için yolun sonu göründü. Vatandaşların sessizlikten memnun olduğu, esnafın ise kepenk indirme noktasına geldiği bu süreçte, usulsüz ses ve ışık sistemlerine yönelik 21 bin lirayı bulan ağır para cezaları ve trafikten men kararları devreye girdi.

Türkiye genelinde trafik ekiplerinin denetimlerini sıkılaştırmasıyla birlikte, sokaklarda görmeye alışık olduğumuz “modifiye” araçlar birer birer orijinal hallerine dönmeye başladı. Özellikle ses ve ışık sistemleriyle dikkat çeken araç sahipleri, ağır cezalarla karşılaşmamak için sanayilerin yolunu tutarak bu sistemleri söktürüyor. Vatandaşlar, yıllardır süregelen gürültü ve görüntü kirliliğinin ortadan kalkmasından dolayı büyük bir memnuniyet duyarken, bu işten geçimini sağlayan esnafın tepkisi ise her geçen gün artıyor.

Bilinçsiz modifiye trafikte güvenliği nasıl tehlikeye atıyor

Araç modifiyesi dünya genelinde bir hobi olarak kabul edilse de, Türkiye’deki uygulamaların büyük bir kısmının teknik hesaplamalardan uzak ve bilinçsizce yapılması trafik güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atıyor. Uzmanlar, araçların bagaj kapaklarına takılan kanatların aracın dinamiğini bozduğunu, “basıklık” adı verilen yöntemle süspansiyonların kesilmesinin ise sürüş sistemlerine aşırı yük bindirdiğini belirtiyor. Özellikle aracın yere 5-10 santimetre yaklaştırılması, fren sistemlerini ve yol tutuşunu olumsuz etkileyerek kontrolün kaybedilmesine neden olabiliyor. Ayrıca motor kaputunun kesilmesi veya havalandırma filtrelerinin hatalı yerleştirilmesi, sürücünün görüş açısını kısıtlarken motorun teknik yapısına da zarar veriyor.

Yönetmeliğe aykırı hangi değişiklikler mercek altında

Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre, araç üzerinde yapılan neredeyse her türlü değişikliğin resmi izinlere tabi olması gerekiyor. Ancak sanayilerde yapılan işlemlerin çoğu bu izin sürecinden geçmiyor. Mercek altına alınan uygulamalar arasında gövde kitleri, çamurluklar, yan etekler, tavan havalandırmaları ve orijinal olmayan tampon eklemeleri yer alıyor. Bunun yanı sıra ruhsat harici renge boyama, film kaplama ve xenon far gibi görüşü bozan aydınlatma sistemleri de ağır yaptırımlarla karşılaşıyor. Özellikle “abarth” olarak bilinen yüksek sesli egzozlar ve aracın gücünü artırmaya yönelik yapılan izinsiz “tuning” işlemleri, denetimlerde ilk sırada yer alıyor.

İzin alarak araçta değişiklik yapmak mümkün mü

Mevcut düzenlemeler, aslında modifiyeye tamamen kapalı değil; ancak bunun için belirli bir yasal prosedürün izlenmesi şart koşuluyor. Karayolları Trafik Kanunu’nun 32. maddesi, araçlarda yapılan her türlü teknik değişikliğin yönetmeliğe uygun olarak ruhsata işlenmesini zorunlu kılıyor. Örneğin araç içi kameralar veya park sensörleri gibi güvenliği artırıcı donanımlar yasal olarak takılabilirken, teknik yapıyı bozan müdahaleler için mühendislik onaylı projeler gerekiyor. Yasallık sınırını aşan sürücüler için 2026 yılında 4 bin 300 TL ceza ve 20 ceza puanı uygulanması öngörülüyor. Toplamda 100 ceza puanına ulaşan sürücülerin ehliyetlerine ise el konuluyor.

Gürültülü ses sistemlerine 21 bin lira ceza şoku

Yeni düzenlemeyle birlikte en sert yaptırımlar, çevreye rahatsızlık veren ses sistemlerine getirildi. Yasa metninde bu durum şu ifadelerle netleştirildi: “Araçlarda kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını bulundurmak veya kullanmak yasaktır. Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 21 bin Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu araçlar otuz gün süreyle trafikten menedilir.” Bu madde kapsamında, aracın orijinal ses sistemini dahi çevreye rahatsızlık verecek şekilde yüksek sesle kullananlar cezai işlemle karşı karşıya kalıyor.

Esnafın tepkisi ve modifiye lobisinin sosyal medya isyanı

Denetimlerin ardından oto sanayilerdeki aksesuar ve ses sistemi dükkanları sessizliğe büründü. İşlerinin durma noktasına geldiğini belirten esnaf, sosyal medya üzerinden videolar çekerek duruma tepki gösteriyor. Birçok dükkan sahibi, sattıkları ürünlerin ithalatının neden serbest olduğunu ve vergisini ödedikleri malzemelerin kullanımının neden yasaklandığını sorguluyor. Bazı paylaşımlarda esnafın tepki olarak ses sistemlerini parçaladığı görülürken, modifiye tutkunları ise konvoylar yaparak seslerini duyurmaya çalışıyor. Ancak yasal düzenleme çok net: “Araç üzerinde ilgili mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması yasaktır. Mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılması halinde işletene 5 bin Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç mevzuata uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir. Yapılan bu değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda aracı kullanan sürücüye ayrıca 16 bin Türk lirası idari para cezası uygulanır. Üçüncü cümle kapsamında işlem yapılan araç otuz gün süreyle trafikten menedilir ve men süresi sonunda araç mevzuata uygun duruma getirilmeden teslim edilmez.”