APP plaka tartışması binlerce araç sahibinde büyük bir panik yaratırken ağır para cezaları ve hapis riski sürücüleri plaka basım merkezlerine yönlendirdi. Peki her eski plaka sahte mi sayılıyor yoksa karekod olmayan plakalar için de ceza kesilecek mi? Sürücülerin endişe içinde yanıtını aradığı tüm soruların cevabı ve plakanızın yasal olup olmadığını anlamanın yolları haberimizde.

Son dönemde APP plaka olarak adlandırılan ve standart dışı yazı karakterlerine sahip olan plakalara yönelik denetimlerin artmasıyla birlikte plaka basım merkezlerinin önünde uzun kuyruklar oluşmaya başladı. Geçmişte de yasak olan ancak kontrollerin sıkılaşmasıyla gündeme oturan bu konuda emniyet birimleri 1 Nisan tarihine kadar bilgilendirme yapmaya devam edecek. Bu tarihten sonra ise kurallara uymayan sürücülere çok ağır yaptırımlar uygulanması bekleniyor. İlk tespitte 140 bin lira olarak belirlenen ceza miktarı, tekrarı halinde 280 bin liraya kadar yükseliyor.

Sahte plaka kullanmanın hapis cezası var mı

APP plaka kullanımı sadece idari para cezasıyla sınırlı kalmıyor, aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil ediyor. Kanunun 204’üncü maddesi bu konuda oldukça net bir hüküm içeriyor. İlgili maddede “Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” deniliyor. Bu ağır yaptırım doğrudan APP plakalar için geçerliyken, plakanın sadece okunmaması, kırık veya kesik olması gibi durumlar daha düşük cezalarla değerlendiriliyor.

Plakada karekod yoksa ceza yazılır mı

Sürücüler arasında en büyük yanlış anlaşılmalardan biri karekod uygulaması konusunda yaşanıyor. Birçok araç sahibi plakalarında karekod bulunmadığı için plakalarının sahte olduğunu düşünerek paniğe kapılıyor. Ancak karekod uygulaması yönetmelik değişikliği ile 1 Ocak 2024 itibariyle başladı. Bu tarihten önce basılmış olan ve yasal yollarla alınan eski tarihli plakalar tamamen geçerli sayılıyor. Dolayısıyla plakanız eski ama kurallara uygunsa, sadece karekod yok diye değiştirmenize gerek bulunmuyor.

Şoförler odasından alınan belgeler neden önemli

Birçok sürücü kullandığı APP görünümlü plakanın bizzat şoförler odası tarafından basıldığını iddia ediyor. Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri gereğince, plakayı basan kuruluşlar basım belgesini en az üç yıl süreyle saklamak zorunda. Yönetmelikte “Plaka basım talep belgesi veya buna ilişkin elektronik bildirim, plakayı basan kuruluş tarafından en az üç yıl süre ile muhafaza edilir. Tescil plakalarında, plaka basım işlemini gerçekleştiren kuruluşun mührü bulunur.” ifadesi yer alıyor. Eğer plakanızı yetkili odadan aldıysanız ve bir sorun yaşıyorsanız ilgili odadan bu belgeyi talep edebilir ve yasal haklarınızı savunabilirsiniz.

Yasal bir plaka nasıl anlaşılır ve özellikleri nelerdir

Gerçek bir plakanın standartları yönetmeliklerle kesin bir şekilde belirlenmiştir. Yasal bir plakada kare kutucuklar içinde ay, yıldız ve TR güvenlik işaretleri bulunan yansıtıcılı bir folyo kaplaması olması şarttır. 2024 sonrası basılanlarda 15’e 15 mm ebadında karekod ve 12 haneli seri numarası bulunmalıdır. Güvenlik işaretleri, aracın yaklaşık 1.8 metre önünden veya arkasından 30 derecelik açıyla bakıldığında görülebilir olmalı, ancak 1 metreden yakın veya 4 metreden uzak mesafelerden seçilememelidir. Eğer plakanızda mühür varsa, yazı karakterlerinde oynama yapılmadıysa ve plakanın ebatları değiştirilmediyse endişe etmenize gerek yoktur.

APP plaka ile normal plaka arasındaki farklar neler

APP plakaları orijinalinden ayıran en temel özellik harf ve rakamların font kalınlığıdır. Modifiye meraklılarının tercih ettiği bu plakalar, Plaka Tanıma Sistemlerinin (PTS) hata yapmasına neden olacak kadar kalın ve abartılı karakterler içerir. Normal plakalar ince fontlarla basılırken, APP plakalar gece ışıkta aşırı parlama yapabilir veya silikleşebilir. Ayrıca plaka kenarındaki beyaz çizginin eksikliği, düzensiz kesimler ve kalitesiz ay-yıldız hologramları da sahteliğin en büyük işaretleridir. Unutulmamalıdır ki ilan sitelerinden veya merdiven altı atölyelerden alınan, üzerinde sahte mühür bulunan plakalar doğrudan suç kapsamına girmektedir.

Plaka değişim süreci nasıl işler ve maliyeti ne kadar

Aracında APP plaka olduğunu fark eden veya plakasını değiştirmek isteyen sürücülerin öncelikle trafik tescil birimlerine müracaat etmesi gerekiyor. İşlem süreci plaka kayıpmış gibi başlatılıyor. Sürücüler ikamet adreslerine göre polis veya jandarma merkezinden kayıt belgesi alıp noter üzerinden plaka basım makbuzu çıkartıyor. Güncel rakamlara göre plaka sahipleri yaklaşık 1968 lira ruhsat ücreti ve 850 lira civarında plaka basım ücreti ödüyor. Bu ücretler illere göre küçük farklılıklar gösterebiliyor. Ayrıca plaka ve ruhsat değiştiğinde trafik sigortası ve kasko poliçeleri için de mutlaka zeyilname düzenlenmesi gerekiyor.