Zincirleme Reaksiyon programında ele alınan oruç kavramı, sadece bedensel bir açlık değil, insanlık tarihi boyunca süregelen derin bir irade terbiyesi ve kutsalla kurulan bağ olarak yeniden tanımlanıyor.

Ramazan ayının manevi atmosferi tüm derinliğiyle hissedilirken, Zincirleme Reaksiyon programında oruç kavramı çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alındı. İlahiyatçı Doç. Dr. Emre Dorman ve arkeolog Murat Sav, orucun hem İslam dünyasındaki yerini hem de tarihsel süreçte farklı medeniyetlerdeki yansımalarını masaya yatırdı. Orucun sadece bir aç kalma eylemi olmadığı, aksine bireyin iradesini şekillendiren ve kutsal olanla iletişim kurmasını sağlayan güçlü bir disiplin olduğu vurgulandı.

Biz mi oruç tutuyoruz yoksa oruç mu bizi tutuyor

Programda orucun manevi boyutuna dikkat çeken Doç. Dr. Emre Dorman, bu ibadetin temel amacının yaratıcı ile kurulan bağı güçlendirmek olduğunu belirtti. Oruç kelimesinin etimolojik kökenine ve anlamına değinen Dorman, “Bütün ibadetlerin amacı yaratıcı ile bağ kurmaktır. Oruç Farsçadan Türkçeye geçmiş bir kelime. İnsanın bir şeye karşı kendisini tutması anlamına geliyor. Biz ‘oruç tutuyoruz’ diyoruz ama aslında orucun bizi tutması hedef olandır” dedi. İnsanın en temel biyolojik ihtiyaçlarına karşı bir irade geliştirmesinin önemine değinen Dorman, bu disiplinin hayatın diğer alanlarında sabır ve direnç kazandırdığını ifade etti.

İnsanlık tarihinin ortak mirası olarak oruç ve farklı uygulamalar

Arkeolog Murat Sav ise orucun tarihsel ve kültürel çeşitliliğine odaklanarak, bu eylemin sadece İslam’a özgü olmadığını, insanlık tarihi boyunca pek çok inanç sisteminde karşılık bulduğunu dile getirdi. Farklı kültürlerdeki oruç pratiklerine değinen Sav, “Oruç çeşitlidir; bazı inançlarda sadece su içmeden yapılan bir oruç vardır, bazılarında hayvansal gıdalar tüketilmez. Susma orucu ya da belirli davranışlardan uzak durma şeklinde uygulamalar da görülür. Bütün kültürlerde birebir aynı olmasa da insanlar kutsal gördüklerine ulaşmanın ve onlarla iletişim kurmanın bir yolu olarak aç kalmayı uygun görmüşlerdir” ifadelerini kullandı.

Zincirleme Reaksiyon’daki değerlendirmeler, orucun sadece bedensel bir kısıtlama değil, insanın kendi sınırlarını fark ederek anlam arayışına yönelmesi olduğunu gösteriyor. Bireyin manevi bir bilinç geliştirmesine olanak tanıyan bu kadim gelenek, iradeyi güçlendirerek modern insanın hayatındaki sabır ve disiplin ihtiyacına bir cevap niteliği taşıyor.