Türkiye genelinde milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren devasa para cezaları ve hapis riski gündeme bomba gibi düştü. Estetik görünümü nedeniyle tercih edilen ancak yasal standartlara uymayan Avrupa Pres Plaka (APP) kullanan sürücüler, farkında bile olmadan 140 bin liradan başlayan cezalarla karşı karşıya kalabilir. Peki, aracınızdaki plakanın yasal olup olmadığını nasıl anlarsınız ve bu ağır yaptırımlardan kurtulmak için hangi adımları atmanız gerekiyor?

Araçlarda görsel olarak daha iyi durduğu gerekçesiyle tercih edilen ve halk arasında Avrupa pres plaka olarak bilinen APP plakalar, son dönemde birçok şoför için ciddi bir kabusa dönüştü. Trafik Kanunu’nda yapılan yeni düzenlemelerle birlikte, yasalara uygun olmayan bu plakaları kullananlara yönelik denetimler sıkılaştırıldı. Birçok araç sahibi, özellikle ikinci el araç alırken üzerinde gelen bu plakaların sahte olduğunun farkına bile varmadan trafiğe çıkıyor. Ancak bu durum, kolluk kuvvetleri tarafından tespit edildiğinde geri dönüşü olmayan ağır mali yükümlülükleri beraberinde getiriyor.

APP plaka neden yasak ve hangi cezalar uygulanıyor

Trafik yönetmeliklerine göre Türkiye’deki her plakanın belirli ölçülerde, yazı tiplerinde ve güvenlik unsurlarına sahip olması zorunluluğu bulunuyor. APP plakalar ise bu yönetmeliklerin tamamen dışında kalarak yasal sorunlar doğuruyor. Kalın puntolarla basılan ve harfleri daha parlak olan bu plakalar, HGS geçişlerinde ve Plaka Tanıma Sistemlerinde (PTS) okuma hatalarına yol açabiliyor. 2918 sayılı Kanun’un 131’inci maddesi uyarınca, yetkili kuruluşlar tarafından basılmayan ve üzerinde resmi mühür bulunmayan her plaka hukuken geçersiz sayılıyor.

Bu plakaları kullanmanın bedeli ise oldukça ağır. Yapılan son değişikliklerle birlikte yasa dışı yöntemlerle basılmış bu plakaları kullananlara ilk yakalanmada 140 bin lira para cezası kesiliyor. Eğer sürücü aynı hata ile ikinci kez yakalanırsa ceza miktarı 280 bin liraya kadar yükseliyor ve araç trafikten men ediliyor. İşin adli boyutu ise çok daha ciddi bir boyuta ulaşıyor. Bu kişilere Türk Ceza Kanunu’nun 204’üncü maddesi uyarınca işlem yapılıyor. İlgili madde “Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” hükmünü içeriyor.

Aracınızdaki plakanın APP olup olmadığını nasıl anlarsınız

Özellikle ikinci el araç satın alanların en büyük korkusu, plakanın orijinal olup olmadığını anlayamamak oluyor. APP plakalar, harf ve rakamların standart dışı kalınlığı ile kendisini hemen belli eder. Normal bir plaka ile yan yana getirildiğinde harf aralıklarının genişliği ve punto büyüklüğünün abartılı olduğu kolayca fark edilebilir. Ayrıca plaka yüzeyindeki yansıtıcı özellikler standartlara uymaz; gece ışık vurduğunda plaka ya tamamen silikleşir ya da aşırı derecede parlayarak okunmaz hale gelir.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise mühür ve hologramlardır. Sahte mühür kullanan APP plakalarda, resmi mühürlerde bulunması gereken özel güvenlik desenleri ve fontlar bulunmaz. Plakanın kenarlarındaki beyaz çizgi eksikliği veya levhanın düzensiz kesimi de sahteliğin en büyük kanıtlarından biridir. Sol tarafta bulunan TR logosunun mavi fonundaki renk sapmaları ve plaka üzerindeki ay-yıldız hologramının kalitesizliği, sürücülere plakanın sahte olduğu konusunda önemli ipuçları verir. Mühürlü gibi görünse de yetkili kurumlar dışında basılan her plaka ağır kusur sayılmaktadır.

Yasal plakaya dönüş süreci ve maliyeti ne kadar

Eğer aracınızda APP plaka olduğunu fark ettiyseniz veya orijinal plakalarınız elinizde yoksa hızlıca yasal süreci başlatmanız gerekiyor. İlk adım olarak bulunduğunuz il veya ilçedeki Trafik Tescil birimine müracaat ederek plaka kayıpmış gibi işlem başlatmanız tavsiye ediliyor. Trafik tescilden alınan gerekli evraklarla birlikte notere giderek plaka basım makbuzu alınıyor. Ardından internet üzerinden referans numarası ile ödeme yapıldıktan sonra plaka basım atölyelerinde yeni ve yasal plakalar teslim alınıyor.

Bu işlemlerin araç sahibine maliyeti ise yaklaşık olarak 1968 lira ruhsat ücreti ve 850 lira plaka basım ücreti olarak yansıyor. Bu rakamlar illere göre küçük farklılıklar gösterebilir. Plaka ve ruhsat değiştiği durumlarda, aracın yeni harf ve rakam grubuna geçmesinden dolayı trafik sigortası ve kasko poliçelerinde zeyilname düzenlenmesi de büyük önem taşıyor. 140 bin liralık devasa cezadan kurtulmak için bu prosedürleri tamamlamak ve plakanın her türlü dış müdahaleden uzak, orijinal haliyle kullanılması hayati önem taşıyor.