AK Parti tarafından Meclis Başkanlığı’na sunulan 29 maddelik yeni kanun teklifi ile alkol reklamlarından hobi bahçelerine kadar pek çok alanda köklü değişikliklere gidiliyor. Özellikle konserlerdeki sponsorluklar ve mülki amirlerin denetim yetkileriyle ilgili kararlar gündeme bomba gibi düşerken, kaçak yapılar ve tarım arazilerinin korunması için de oldukça ağır para cezaları kapıda bekliyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan yeni yasa teklifi, alkollü içki piyasasından tarım arazilerinin kullanımına kadar geniş bir yelpazede düzenlemeler içeriyor. Toplamda 29 maddeden oluşan bu teklif, alkollü içki markalarının etkinliklerdeki görünürlüğünü tamamen kısıtlamayı ve piyasa üzerindeki denetim mekanizmalarını sıkılaştırmayı hedefliyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte, alkolü teşvik edici her türlü görsel ve yazı iş yerlerinden kaldırılacak.

Alkol reklamlarında sponsorluk dönemi sona mı eriyor

Hazırlanan kanun teklifinin en dikkat çekici maddelerinden biri, alkollü içki markalarının sponsorluk faaliyetlerine getirilen sınırlamalar oldu. Yeni düzenleme ile alkollü içki markalarının konser veya çeşitli etkinliklerde farklı isim, logo ya da renklerle sponsor olmalarının önüne geçilmesi planlanıyor. Bu kapsamda 4250 sayılı kanunda yapılacak değişiklikle reklam yasaklarının kapsamı genişletilecek.

Teklif metninde bu durumun gerekçesi şu ifadelerle açıklandı: “Alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayan firmaların isim, alamet, işaret vb. kullanılmak suretiyle de yapılmasının engellenmesi” ve “Engellenmesi ve hükmün tüm etkinliklere yapılacak olan desteklerde uygulanabilirliğinin sağlanması ile işyerlerinde ve etkinlik alanlarında alkollü içkilerin markalarını çağrıştıracak şekilde başka isim, sözcük, şekil vb. her türlü alametler ile reklam ve tanıtımın önlenmesi amaçlanıyor.”

Kaymakamlara gece satışı için tam yetki veriliyor

Düzenleme ile alkol piyasasının daha kontrollü bir şekilde izlenmesi hedeflenirken, yerel yönetimlerin denetim gücü de artırılıyor. Özellikle saat 22.00 ile 06.00 arasında uygulanan alkol satış yasağının denetimi artık doğrudan mülki amirlikler tarafından yürütülecek. Kaymakamlar, tekel veya büfe olarak bilinen ve içki satışı yapan işletmeleri denetleme konusunda tam yetkili kılınacak. Bu adımın, İçişleri Bakanlığı’nın piyasa kontrolü görevini daha hızlı ve yerinde yürütmesini sağlaması bekleniyor.

Kanun teklifinin gerekçesinde, bağımlılıkla mücadelenin ve gençliğin korunmasının önemi vurgulanarak şu ifadelere yer verildi: “Bağımlılıkla mücadele kapsamında alman önlemlerin kuvvetlendirilmesi, alkollü içki kullanımına yönelik teşvik edici uygulamaların önüne geçilerek alkollü içki üreten firmaların sponsorluk ve tanıtım faaliyetlerinin kısıtlanması amaçlanmaktadır.” Yapılacak bu hamle ile Anayasa’nın 58’inci maddesinde yer alan gençliğin alkol düşkünlüğünden korunması ilkesinin gözetildiği belirtiliyor.

Hobi bahçelerine ağır yaptırımlar ve para cezaları yolda

Yeni kanun teklifi sadece alkol düzenlemeleriyle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda tarım arazilerini tehdit eden hobi bahçelerine yönelik de sert tedbirler içeriyor. Özellikle Ankara ve İstanbul gibi büyükşehirlerin çevresindeki verimli tarım arazilerinin yapılaşmaya açılmasını önlemek amacıyla, yasal olmayan hobi bahçelerine altyapı hizmeti sağlayan kooperatiflere her bir abonelik için 100 bin lira para cezası verilmesi öngörülüyor.

Tarım arazilerinin korunmasının bir zaruret haline geldiği belirtilen teklifin 22’inci maddesinde şu değerlendirmeler yer alıyor: “Özellikle tarım ürünlerinin üretim noktasından tüketiciye ulaşana kadar nakliyeden ve aracılardan kaynaklı olağandışı fiyat oluşumları büyük kentlerin tarımsal ihtiyaçların yakınlarındaki tarım arazilerinde yapılan üretimle karşılanmasında önemli hale getirmiş olup bu nedenle özellikle Ankara, İstanbul gibi megakentlerin mücavirinde yer alan tarım arazilerinin korunması zaruret halini almıştır.”

Tarım arazileri nasıl korunacak

Teklifin içeriğinde, hobi bahçesi adı altında yürütülen faaliyetlerin aslında tarım arazilerini işgal etmek olduğu ve bu alanların geri dönülemez şekilde bozulduğu ifade ediliyor. Mevcut idari para cezalarının caydırıcılığını yitirmesi nedeniyle güncellenmesi istenirken, yasa dışı yapılaşmanın altyapı hizmetleriyle meşrulaştırılmaya çalışıldığına dikkat çekiliyor.

Teklifte yer alan çarpıcı bir diğer tespitte ise şu ifadelere yer veriliyor: “Tarım arazilerinin ve özellikle verimli tarım arazilerinin bozulması tarım yapılamaz hale getirilmesi ve yapılaşmaya açılması, üstelik bunun kanuna aykırı bir şekilde yapılması 5403 sayılı Kanun ile yasaklandığı gibi bu yasaklara uymama durumu da adli ve idari yatırıma bağlanmıştır.” Bayram sonrası komisyonda görüşülmeye başlanacak olan bu düzenlemeler, yasalaşması halinde piyasalarda ve tarım alanlarında yeni bir dönemi başlatacak.