ABD ve İran arasındaki gerilimde kartlar yeniden dağıtılıyor. İki ülke arasında yürütülen gizli görüşmelerden sızan 14 maddelik mutabakat taslağı, yaptırımların kaldırılmasından dondurulan fonların iadesine kadar bölgedeki tüm dengeleri değiştirecek kritik detayları gün yüzüne çıkardı. İşte iki devleti masaya oturtan o gizli planın ayrıntıları…

Washington ve Tahran hattında uzun süredir devam eden gerilim, diplomatik arka kapı diplomasisiyle yeni bir boyuta taşındı. İki ülke arasında yürütülen hassas müzakerelerin ardından hazırlanan 14 maddelik mutabakat taslağının detayları nihayet netleşmeye başladı. Askeri çatışma riskini azaltmayı ve ekonomik ilişkileri yeniden düzenlemeyi hedefleyen bu taslak, Orta Doğu’daki güç dengelerini kökten sarsacak nitelikte diplomatik adımlar barındırıyor.

Ekonomik yaptırımlar tamamen kalkıyor mu

Sızan taslağın en önemli sütunlarından birini, İran’a yönelik uygulanan ağır ekonomik ambargoların gevşetilmesi oluşturuyor. Belgeye göre, ABD’nin uzun süredir uyguladığı yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması planlanıyor. Bunun karşılığında ise Tahran yönetiminin nükleer faaliyetler ve bölgesel askeri adımlar konusunda belirli taahhütler vermesi bekleniyor.

Dondurulan İran fonları ve Hürmüz Boğazı formülü

Mutabakatın en çok dikkat çeken diğer maddeleri ise milyarlarca dolarlık dondurulmuş İran fonlarının serbest bırakılması ve küresel petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’na yönelik düzenlemeleri kapsıyor. Taslakta, Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin sınırlandırılması ve güvenli geçiş koridorlarının oluşturulması için ortak bir mekanizma kurulması öneriliyor. Bu hamle, küresel enerji piyasalarında şimdiden büyük bir rahatlama beklentisi yarattı.

Uluslararası ilişkiler uzmanları, bu 14 maddelik mutabakatın hayata geçirilmesinin kolay olmayacağını ancak tarafların ilk kez bu kadar somut ekonomik ve askeri başlıklar üzerinde ortak bir zemin aradığını belirtiyor. Önümüzdeki günlerde iki ülke diplomatlarının taslağı nihai bir anlaşmaya dönüştürmek için yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.