Türkiye’de milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren araç muayene sisteminde tarihi bir değişim süreci resmen başladı. 2007 yılından bu yana hizmet veren TÜVTÜRK döneminin sona ermesiyle birlikte, muayene istasyonlarını işletecek yeni isim belli oldu. 1,72 milyar dolarlık dev ihale sonrası 15 Ağustos 2027 itibarıyla başlayacak olan bu yeni dönem, araç muayene süreçlerinde yapay zeka ve ileri teknoloji kullanımının kapılarını aralıyor.

Türkiye’de araç muayene hizmetlerinin özel sektör eliyle yürütülmesine dair ilk adım 2004 yılında atılmış ve yapılan düzenlemelerin ardından 2007 yılında hizmetler TÜVTÜRK’e devredilmişti. Mevcut lisans süresinin dolmasına kısa bir süre kala gerçekleştirilen 20 yıllık yeni dönem ihalesini, MOI Ortak Girişim Grubu (TURKA) kazandı. Toplamda 1,72 milyar ABD doları ile en yüksek teklifi veren TURKA, Türkiye’nin araç muayene geleceğini şekillendirmeye hazırlanıyor.

Resmi onay süreçleri ve takvim netleşiyor

Yeni döneme ilişkin hazırlıklar sürerken, imtiyaz sözleşmesi Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın (ÖİB) 26 Mayıs 2025 tarihli yazısıyla Danıştay’ın görüş ve onayına sunuldu. Sürecin işleyişi hakkında önemli açıklamalarda bulunan TURKA İcra Kurulu Üyesi Serhan Salman, “Danıştay değerlendirmesi ile ilgili bakanlık ve tüm ilgili kurumların onay süreçlerinin sonuçlanması bekleniyor. Sözleşme imza aşamasına ise tüm yasal ve idari süreçlerin tamamlanmasının ardından geçilecek. İhale şartnamesinde yer alan ödeme süreci de Danıştay onayı sonrasında başlayacak.” ifadelerini kullandı.

Salman, işlemlerin olağan kamu prosedürleri çerçevesinde ilerlediğini vurgulayarak, sürecin doğal akışında devam ettiğini belirtti. Araç muayene hizmetlerinin stratejik önemine dikkat çeken Salman, şu bilgileri paylaştı: “Şu anda Danıştay onay süreci devam ediyor. İlgili bakanlık ve kamu kurumlarının onaylarının tamamlanmasını bekliyoruz. Araç muayene hizmetleri gibi stratejik öneme sahip bir alanda tüm süreçler ilgili kamu otoritelerinin koordinasyonunda ve doğal işleyişi içinde ilerliyor. Tüm onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından TURKA olarak 15 Ağustos 2027 itibarıyla araç muayene hizmetlerini devralacağız.”

Yapay zeka ve lazer tarayıcılar dönemi başlıyor

Türkiye’deki araç parkının hızla büyümesi, muayene hizmetlerinin kapasitesini ve teknolojisini de zorunlu olarak değiştiriyor. 2025 verilerine göre Türkiye’de tekrar muayenelerle birlikte yıllık araç muayene sayısının 16 milyona yaklaştığı, her yıl ise 1 milyondan fazla yeni aracın trafiğe çıktığı görülüyor. Bu yoğunluğu yönetebilmek adına TURKA, teknoloji odaklı bir dönüşüm planlıyor.

Yeni dönem hazırlıkları kapsamında yaklaşık bir yıldır üzerinde çalışılan örnek yeni nesil istasyonun kısa süre içinde devreye alınması hedefleniyor. Bir AR-GE merkezi gibi konumlandırılacak olan bu özel istasyonda, muayene süreçlerini hızlandıracak ve hata payını minimize edecek sistemler test edilecek. Çok noktalı kamera altyapıları, lazer tarayıcılar ve yapay zeka destekli görüntü işleme teknolojileri gibi yenilikler, araç muayene işlemlerinde yeni bir standart belirleyecek.

Stratejik dönüşümün maliyeti ve kapsamı

Türkiye genelindeki tüm araçların güvenliğini denetleyen bu sistem, sadece bir işletme devri değil, aynı zamanda dijital bir dönüşüm projesi olarak nitelendiriliyor. 1,72 milyar dolarlık ihale bedeli, projenin büyüklüğünü ve Türkiye ekonomisi için taşıdığı değeri ortaya koyarken, 15 Ağustos 2027 tarihi itibarıyla sürücüler daha teknolojik ve hızlı bir muayene süreciyle karşı karşıya kalacak. Danıştay onayının ardından resmiyet kazanacak olan bu süreç, önümüzdeki 20 yıl boyunca Türkiye’nin trafik güvenliği standartlarını belirleyecek.