Fatih ÜNLÜ – 05 Haziran 2026

Yönetim ve Bürokrasiye Dair Kısa bir Değerlendirme

İdeal yönetim kadrosunu tarif eden en güzel sözlerden birisi de Peygamberimizin (s.a.v.) aşağıdaki hadis-i şerifidir:

“Allah bir Emir için hayır diledi mi ona doğru sözlü bir vezir nasip eder. Bu vezir, unutunca ona hatırlatır, hatırladığı zaman da ona yardım eder.

Biliyorsunuz, Vezir’in “yük alan, yükün taşınmasında yardım eden” gibi anlamları da var.

Hadisi şerifte bahsedilen bu durum tarihte birçok güzel örnekle yaşanmıştır. Peygamberimizin (s.a.v.) arkadaşlarıyla eşsiz dostluklarının ve güzel istişarelerinin yanı sıra bunun en iyi örneklerden birisi de Hz. Ebubekir (r.a.) zamanında diğer ashab-ı kiramın, özellikle de Hz. Ömer’in (r.a.) durumudur.

Hz. Ali de (r.a.) Hz. Ömer’in (r.a.) halifeliği döneminde birçok zor sorunun çözümünde onun baş yardımcısı olmuştur. Öyle ki Hz. Ömer (r.a.) “Ali olmasaydı Ömer helak olurdu.” demiştir.

Bu mantık Bürokrasiye de teşmil edilebilir.

İyi bürokrasi de doğru sözle, doğru görüşle tepe yöneticilere unuttuğunu hatırlatan, hatırladığında da ona o doğru işinde yardımcı olandır.

Devlet yönetimi bazen sanıldığı kadar karmaşık olmasa da şüphesiz birçok inceliği de barındırır. Ülkenin hangi hedefleri gözetmesi gerektiği zaten başlı başına en çok çalışılması icap eden konudur. Bunun yanı sıra önemli işlerde bir karar verilecekken de, bunun nerelere nasıl etki edeceğinin teknik düzeyde çok iyi çalışılması elzemdir, olmazsa olmazdır. Tepe yöneticilerin ise bu gibi detaylı çalışmalara vakit ayırmaları çok zordur. Bu gibi konularda üst yönetimin açıkça yardıma ihtiyacı vardır. Ama tepe yöneticilerin de halkla iç içe oldukları oranda onların dertlerini daha iyi bilmeleri ve kaygı sahibi oldukları oranda ülke için bir vizyon oluşturabilme kabiliyetleri çok yüksektir.

Süreçte ne tepe yönetici istenilen yöne yönlendirilmeye çalışılacak bir kimsedir (BBC’nin “Emret Bakanım”, “Emret Başbakanım” dizilerini hatırlayalım) ne de bürokrasi bir emir eridir. Asla öyle olmamalıdır. Bilakis, tepe yönetici ne yaptığını bilen, güzel hedefleri olan bir rehber, bürokrasi de yetkin ve güvenilen bir danışman ve uygulayıcı olmaya çalışmalıdır.

Bu süreçte en ideali tepe yönetimi ile bürokrasinin, teknokrasinin üstün yönlerinin harmanlanması ve aynı yöne yöneltilmiş hedeflerle bir dostluk ve güven ortamı içerisinde güçlü bir şahs-ı manevinin oluşturulabilmesidir. Maneviyatsız iyi yönetim özellikle bizim için muhaldir.

Son bir söz: Bir bürokrat, bir memur amirlerine karşı sorumludur hiç şüphesiz. Fakat sorumluluğun büyüğü asıl insanın aldığı nefesten aklına kadar her şeyini borçlu olduğu Allah’a karşı olan sorumluluğudur. Bu çerçevede, bir bürokratın, bir memurun vergileriyle maişetini temin ettiği halkına karşı da büyük bir vefa borcu ve sorumluluğu vardır. Bunu da işini iyi yaparak, kendini geliştirip anlamlı, yeni yöntemler, yeni fikirler üreterek, söylenmesi gerekenleri de vaktinde ve üslupluca söyleyerek… (liste uzatılabilir) yapabilir. Zaten alınan maaşın tam helalliğini temin edecek te bu gibi olumlu bir karşılık verme çabasıdır.

Konumuz bürokrasi olduğu için buraya odaklandık ama (kamu – özel) tüm yöneticiler ve siyasetçiler için de kendi alanlarında benzer veya daha ağır sorumluluklar söz konusudur.

(Kıymetli bir forumda yaptığım paylaşımdan ilavelerle.)

Kısa Notlar

Affetmek biraz da bizim içindir. Affedebilen rahat eder.

Başta hadis-i şerifler birçok güzel sözde de bildirildiği üzere, affın da makbulü (madden – manen) güçlü olunduğu zaman affedebilmektir.

Allah bizi güzel ortamlarda bulundursun. Zulmetmekten ve zulmedilmekten korusun.

===

Namazımdan gafil olduğum anlarımı bağışla Rabbim!

Her an Senin Yüce Huzurunda olduğumu unuttuğum anlarımı bağışla Rabbim!

===

Her yazdığımın hakkını zaten veremem. Bunu biliyorum abi. Bunların onda birinin bile hakkını verebilir miyim, inan onu da bilmiyorum. İşin doğrusu bana kalsa, tek bir satırın bile hakkını veremem. Ama Allah yardım eylesin, zorumuzu kolay kılsın, yoğumuzu var eylesin, birimizi bin eylesin.

===

Rabbim! Bizi üstlendiği işleri güzelce yapabilen azimli kullarından eyle. İşlerimizde yardımcımız Sen ol. Kimine bir nefes kolaylığında görünen iş, kimine de Süreyya kadar uzak görünebilir. Bütün işleri mümkün kılan Sen’sin ya Rabbi! Sen bütün helal ve temiz işleri kolaylaştır. Şerlere de türlü maniler yarat, şerri kasır eyle ya Rabbi!

En Büyük Aşk

Yıllar geçer
Ve elinde aşktan başkası kalmaz
Aşktır
Hakiki iman ise
En büyük aşk.

Kurban – Kurban

Ya Rabbi!

Kullarının Arafat’ta, Müzdelife’de, Cemarat’ta ve Kabe’de Senin için taate durdukları ve Yüce Adına kurbanların kesildiği bu güzel günlerde İslam âlemine ve kullarına “İnnâ fetahnâ leke fethan mubinâ” Ayet-i Kerimesinin sırrınca nice güzel inşirahlar ve fetihler ihsan eyle.

Ey Rabbimiz!

Bildiğimiz ve bilmediğimiz güzel İsimlerinle ve İsm-i Azamınla yalnız Sen’den istiyoruz, Sana niyaz ediyoruz. Rahmetinle ihsan buyur ya Rabbi!

“Allâhümme innî es-elüke bi ennî eşhedü enneke entellâhu lâ ilâhe illâ entel ehadus-samedüllezî lem yelid ve lem yûled ve lem yeküllehû küfüven ehad.”

(Peygamber Efendimizin (s.a.v.) teyit ettiği bir İsmi Azam Duası.)