Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ve askeri ilişkilerin merkezinde yer alan CAATSA yaptırımlarında sıcak gelişmeler yaşanıyor. Rusya’dan tedarik edilen S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle yürürlüğe giren kısıtlamaların son durumu, iki ülke liderlerinin temaslarıyla yeniden gündeme gelirken, milyonlarca kişi yaptırımların ne zaman kalkacağını ve bu sürecin arkasındaki tüm detayları merak ediyor.

Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki diplomatik ve askeri ilişkilerin en kritik başlıklarından biri olan CAATSA yaptırımları, iki ülkenin liderler düzeyindeki temaslarıyla yeniden dünya gündemine oturdu. Türkiye’nin Rusya’dan tedarik ettiği S-400 hava savunma sistemlerinin teslim alınmasının ardından yürürlüğe giren bu kısıtlamaların son durumu merak ediliyor. Peki, CAATSA yaptırımları nedir, kalktı mı? Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımları ne zaman kalkacak?

ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlar, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerinin alımı nedeniyle Türkiye’ye yönelik, yaklaşık 3 yıldır masada durduktan sonra, 7 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girmişti. ABD Kongresi, CAATSA’yı 2017’de onaylamıştı. Gözler şimdi ABD ve Türkiye arasındaki ikili ilişkilere çevrilirken, CAATSA yaptırımlarının da kalkması bekleniyor.

S-400 Alımı Yaptırımları Nasıl Tetikledi

ABD Kongresi, ilk kez 2018 savunma bütçesine ilişkin “Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nda” (NDAA), Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alma niyetini gündeme getirdi ve Savunma Bakanlığından bu konuda rapor istedi. Bakanlık, raporu Kasım 2018’de Kongreye sundu ve raporda, Türkiye’nin S-400 alımının kesin olduğu, bunun ABD-Türkiye ikili ilişkilerine ve Türkiye’nin NATO içindeki rolüne olumsuz etkisinin kaçınılmaz olacağı kaydedildi. Kongre, buna karşılık 2019 yılı savunma bütçesine ilişkin NDAA yasasında Türkiye’ye F-35 uçaklarının verilmesine kısıtlama getirdi.

2020 bütçesine ilişkin NDAA yasasında ise Türkiye’nin Temmuz 2019’da S-400 sistemlerini teslim alması CAATSA kapsamındaki Rus savunma ve istihbarat sektörü ile yapılan “önemli mali işlem” olarak tanımlandı ve Başkan’ın 180 gün içinde Türkiye’ye CAATSA yaptırımlarından en az beşini uygulaması talebinde bulunuldu. CAATSA yasası kapsamında ABD Dışişleri Bakanlığı 27 Ekim 2017’de yaptırım kapsamına alınan Rus savunma ve istihbarat şirketlerinin listesini yayımlamıştı ve listede S-400 sistemlerini üreten Almaz-Antey Hava ve Uzay Savunma Şirketi ikinci sırada yer alıyordu. Dolayısıyla Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımları, aslında sözlü olarak 2017’den beri dile getirilse de ilk kez Aralık 2019’da yasalaşan 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nda resmi olarak yer aldı.