Kamuoyunun uzun süredir büyük bir merakla beklediği 12. Yargı Paketi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Başta “IBAN mağdurları” olmak üzere milyonlarca vatandaşı ve yargı sisteminin işleyişini yakından ilgilendiren yeni düzenleme, ceza indirimlerinden mahkeme sürelerine, tazminat hesaplamalarından genetik verilerin gizliliğine kadar çok kritik değişiklikleri beraberinde getiriyor. İşte yeni yasanın getirdiği tüm yenilikler ve merak edilen tüm detaylar…
Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerin ardından yasalaşarak yürürlüğe girmeye hak kazandı. Bu yeni kanunla birlikte, özellikle banka hesaplarını başkalarına kullandıran kişilerin karşı karşıya kaldığı ağır cezai yaptırımlarda önemli bir yumuşamaya gidilirken, yargılama süreçlerini hızlandıracak pek çok yapısal reform da hayata geçiriliyor.
“IBAN Mağdurları” İçin Yarı Oranında Ceza İndirimi Geliyor
Kamuoyunda “IBAN mağdurları” olarak bilinen, haksız menfaat sağlamak amacıyla banka hesap bilgilerini, kredi kartlarını veya kripto varlık hesaplarını başkalarıyla paylaşan kişilere yönelik yeni bir hukuki dönem başlıyor. Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılığa yönelik 158’inci maddesine eklenen yeni fıkra kapsamında, bu kişilerin cezalarında ciddi bir indirime gidilecek.
Buna göre, dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin; sadece banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının, banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları ya da kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesapların kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgilerin başkasına verilmesi eylemiyle sınırlı kalması durumunda, faile verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Geçmişe Dönük Dosyalar ve İnfaz Aşaması Nasıl Etkilenecek?
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce TCK’nin “Dolandırıcılık” veya “Nitelikli dolandırıcılık” maddeleri uyarınca haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası henüz kanun yolu incelemesinde olan sanıklar için yeni bir süreç işleyecek. Bu durumdaki sanıkların bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan dosyaları hakkında bozma kararı verilerek dosyaları ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak doğrudan ilk derece mahkemelerine iletilecek.
Dosyası infaz aşamasında olan ve haklarında daha önce etkin pişmanlık hükümleri uygulanmamış kişilerin durumu da netleşti. Bu hükümlüler, mağdurun uğradığı zararı mahkeme tarafından yapılacak ihtardan itibaren 6 ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse, TCK’nin ilgili maddesinde yer alan “Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir” hükmünden faydalanabilecek. Ancak mağdurun zararı tamamen giderilinceye kadar infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyecek. Bu kurallar, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla kesinleşmiş olan ancak kanun yoluna başvurulmaması sebebiyle sonradan kesinleşen hükümler için de geçerli olacak.
Sözleşmesiz Alacaklarda Kanuni Faiz Nasıl Hesaplanacak?
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un “Kanuni Faiz” hükmünde yapılan değişiklikle faiz hesaplama yöntemleri yeniden belirlendi. Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na göre faiz ödenmesi gereken ancak miktarı sözleşmeyle belirlenmemiş durumlarda, yıllık ödeme oranı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.
Eğer bu oran, 30 Haziran günü, önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından 5 puan veya daha fazla farklılık gösterirse, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde 80’i baz alınacak.
Hakim ve Savcı Yardımcılarına Kapsamlı Eğitim Dönemi
Hakimler ve Savcılar Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle birlikte adli ve idari yargı hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri çok daha nitelikli hale getiriliyor. Yardımcılara; Anayasa, insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku, usul hukuku, duruşma yönetimi, gerekçeli karar yazımı ve adalet hizmetlerinin yönetimi gibi geniş bir yelpazede eğitimler verilecek. Bu eğitimlerin ardından yapılacak yazılı sınavlarda 100 tam puan üzerinden değerlendirme yapılacak.
Sözlü sınavlarda ise adayların mevzuat bilgisi, mesleki yeterliliği, hukuki meseleleri kavrama gücü, ifade yeteneği, özgüveni, temsil kabiliyeti ve Türkçeyi etkin kullanma becerisi ölçülecek. Ayrıca, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran yargı mensuplarına uyarma cezası verilecek.
Genetik İnceleme Sonuçlarının Gizliliği Nasıl Sağlanacak?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “genetik inceleme sonuçlarının gizliliğini” içeren maddesinde yapılan değişiklikle, kişisel verilerin korunması üst seviyeye çıkarılıyor. İnceleme sonuçları, kimlik bilgilerinden tamamen arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği dava dosyasında delil olarak saklanmak üzere ilgili makama gönderilecek.
Sisteme kaydedilen ve dosyada saklanan bu bilgiler; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza veril
