Gökbilimcilerin yaklaşık 40 yıldır Samanyolu Galaksisi’nin merkezinde yer aldığını düşündüğü devasa yapının aslında bambaşka bir yerde olduğu ortaya çıktı. Uzay tarihini değiştiren bu keşif, yıllardır doğru bilinen tüm ezberleri bozarken bilim dünyasında eğlenceli bir isim tartışmasını da beraberinde getirdi.

Gökbilim dünyası, yaklaşık 40 yıldır Samanyolu’ndaki dev bir yapı hakkında büyük bir yanılsama içindeydi. Bilim insanları, uzun yıllardır galaksinin merkezinden yükselen dev bir “lob” olarak yorumlanan oluşumun, aslında ne galaktik merkezde bulunduğunu ne de sanıldığı gibi bir lob olduğunu belirledi. Bu keşif, uzay araştırmalarında perspektifin ne kadar yanıltıcı olabileceğini bir kez daha kanıtladı.

Dev Yapı Aslında Dünya’ya Çok Daha Yakın

Almanya’daki Heidelberg Üniversitesi’nden astrofizikçi Kathryn Kreckel liderliğindeki araştırmaya göre “Galaktik Merkez Lobu” (Galactic Center Lobe-GCL) adı verilen yapı, Dünya’dan yaklaşık 6 bin 520 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Daha önce yaklaşık 26 bin ışık yılı uzaklıktaki Samanyolu merkezinde bulunduğu düşünülen yapının bu yeni konumu, boyutunun da sanılandan çok daha küçük olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, yapının yıldızların etkisiyle oluşmuş dev bir gaz balonu olduğunu düşünüyor.

40 Yıl Boyunca Yanlış Yorumlanan Kozmik Yanılsama

Bu yapı, onlarca yıldır radyo teleskop görüntülerinde Samanyolu merkezinden yükselen dev bir çıkıntı gibi görünüyordu. Ancak araştırmacılar, bunun aslında gözlem açısı nedeniyle oluşan bir yanılsama olduğunu belirledi. Yapının alt kısmı galaksinin yoğun gaz ve toz tabakasıyla üst üste geldiği için bugüne kadar yalnızca bir bölümü görülebilmişti.

Yeni Gözlem Yöntemi Gerçeği Ortaya Çıkardı

Araştırmada bilim insanları, Samanyolu’ndaki gazları görünür ve kızılötesi dalga boylarında haritalayan “SDSS-V Local Volume Mapper” araştırmasının verilerini kullandı. Özellikle iyonize kükürt gazının yaydığı uzun dalga boylu ışık sayesinde, daha önce toz bulutlarının arkasında kalan bölüm ilk kez net şekilde görüntülendi. Bu sayede yapının açık bir lob değil, tamamen kapalı bir halka olduğu anlaşıldı.

Dev Bir Hidrojen Balonu Olabilir

Araştırmacılara göre yapı, yoğun morötesi ışınım altında parlayan dev bir hidrojen gazı bulutundan oluşuyor. Bu balonun, milyonlarca yıl önce aynı yıldız oluşum bölgesinde doğan büyük kütleli yıldızların güçlü rüzgarları ve süpernova patlamalarıyla şekillenmiş olabileceği değerlendiriliyor. Yaklaşık 115 ışık yılı genişliğindeki yapının, Avcı (Orion) Takımyıldızı’ndaki ünlü Barnard Döngüsü ile benzer süreçler sonucunda oluştuğu düşünülüyor.

İsmi Değiştirilecek mi

Araştırmacılar, bugüne kadar “Galaktik Merkez Lobu” olarak adlandırılan yapının aslında ne galaktik merkezde bulunduğunu ne de bir lob olduğunu belirterek, yapının mizahi bir ifadeyle “Greatly Confused Loop” (Büyük Ölçüde Karıştırılmış Halka) olarak yeniden adlandırılmasını önerdi.