WOTTV E-DERGİ
DOLAR 32,2044 0.07%
EURO 35,0136 0.02%
ALTIN 2.511,480,06
BITCOIN 22970527,53%
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu Ajandası

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu Ajandası

15 Eylül 2023 09:31
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu Ajandası
0

BEĞENDİM

Prof. Dr. Celalettin Yavuz Güvenlik Politikaları Uzmanı, 13 Eylül 2023

Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan, 17-19 Eylül 2023 tarihlerinde BM Genel Kurulu’na katılmak üzere New York’ta olacak. Zirve öncesinde ve sırasında birçok ülkenin liderleriyle ekonomik ve siyasi konularda ikili görüşmeler yapılması için yoğun bir program hazırlandı. Birkaç gün önce (9-10 Eylül tarihlerinde) Yeni Delhi’de’ki G20 zirvesinde 14 ülke lideriyle görüştüğü için, bu liderlerin dışındakiler üzerinde yoğunlaşması beklenmektedir. Muhtemelen Genel Kurulu konularıyla G20 zirvesindeki küresel sorunların birçoğu da örtüşmektedir.

Erdoğan’ın planlanan şekilde Yunanistan Başbakanı Miçotakis’le görüşmesi bu ülkedeki sel felaketi üzerine ertelenebilir. Son günlerde Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerinde artan gerilim sebebiyle Ermenistan Başbakanı Paşinyan ile de yüz yüze görüşmesi beklenmektedir. G20 üyesi olmayan ülkelerin ve Afrika’dan katılacak diğer ülkelerin liderleriyle de yoğun diplomatik temasını sürdürmesi beklenen Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’nda küresel ve bölgesel konulardan neler üzerinde konuşabileceği değerlendirilmeye çalışıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Öncelikli Küresel Konular

Öne çıkan küresel sorunların başında Rusya-Ukrayna savaşı ve savaş sırasında başlatılan ancak 17 Temmuz’da Rusya tarafından askıya alınan Tahıl Koridoru gelmektedir. Bu konu kadar, hatta daha da önemli olan iklim değişikliğine karşı alınacak önlemler de ilk sırada olacaktır.

Başta Afrika’dakiler olmak üzere yoksul ülkelerin kalkınmalarına nasıl yardım edileceği ve devamında küresel ölçekte artan kitlesel göçün nasıl önlenebileceği, mülteci ve sığınmacı sorunlarına küresel çözüm yolları, küresel terörle mücadelede karşılıklı destek ihtiyacı, İsveç, Danimarka gibi Avrupa ülkelerine ilaveten ABD’de de hortlayan “Kur’an-ı Kerim” yakma olayları ve İslam düşmanlığıyla mücadele isteği mutlaka dile getirilecek konular arasındadır.

G20 zirvesinde üzerinde önemle durulan “Yeşil Enerji” ile iklim değişikliğiyle mücadele de ön sıralara taşınacak konulardır. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın küresel ölçekte daha adil bir düzen için BM Güvenlik Konseyi sistemini “Dünya beşten büyüktür!” şeklinde bir kez daha eleştirmesi beklenmektedir. Bu eleştiriye daha fazla taraftar bulabilmek için önerilecek yeni sistemin açıklanması da yararlı olacaktır.

Türkiye’nin Bölgesel Öncelikleri

Geçen yıl Cumhurbaşkanı Erdoğan BM Genel Kurulu’nda Kıbrıs’taki gelişmeleri özetledikten sonra iki devletli çözümün zaruret haline geldiğini açıklayarak, tüm ülkeleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)’ni tanımaya davet etmişti. Geçen süre içerisinde Türk Devletleri Teşkilatı’na gözlemci üye statüsü ile katılan KKTC’ye bir kez daha “egemen eşitlik, eşit uluslararası statü tanınması” yönündeki talebini geçen yıl olduğu gibi altını çizerek tekrarlaması yararlı olacaktır.

Bu arada KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar üzerinde BM Genel Sekreteri tarafından yeniden 3’lü görüşmelerin başlatılması için bir baskı oluşturulacaktır. KKTC’nin bağımsızlığı yolunda alınan mesafeden geri dönüşü önlemek maksadıyla hem kendisi hem de Tatar üzerindeki baskıyı “İki devletli çözümden geri adım atılamayacağı” kararlılığını göstermesi de önemlidir. Bu arada Tatar da New York seyahatinde temaslarını Türkevi’nde gerçekleştirmeli, BM ve AB yetkililerinin her türlü baskı ve tatlı sözlerine direnç gösterme kararlılığını sürdürmelidir.

Türkiye açısından bir diğer önemli sorun Irak’ın kuzeyinde yuvalandığı gibi Suriye’de ABD’nin tam, Rusya’nın kısmi korumacılığı altındaki PKK terörü ile mücadelesini BM Genel Kurulu’nda Türkiye’nin istikrarına etkisini vurgulayarak açıklaması, bu terörle mücadelede Türkiye’nin insan ve maddi kaynaklarını rakamlarla vererek izah etmesi, Suriye’de PKK/YPG yerine Türk Silahlı Kuvvetleriyle birlikte DEAŞ’a karşı mücadele alternatifini bir kez daha tekrarlaması yerinde olabilir. Tekrar alevlenen Azerbaycan-Ermenistan geriliminin çözümü için ABD ile görüşmelerde Ermenistan-Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin Ermenistan’a ve dolayısıyla ABD’ye olan katkılarının açıklanması da yararlı olabilir.

Celalettin Yavuz

Güvenlik Politikaları Uzmanı Lisans ve Y. Lisans öğrenimini Milli Savunma Üniversitesinde (Deniz Harp Okulu – 1974; Deniz Harp Enstitüsü-1983) tamamladı. Daha sonra Silahlı Kuvvetler Akademisi öğrenimi (1985-86) gördü ve “Irak’ın Geleceği” ile ilgili bitirme tezini yazdı. 1989-1991 döneminde Führungsakademie (Hamburg/Almanya) 2 yıllık Güvenlik Politikası-Strateji-Stratejik İstihbarat-Jeopolitik, Askeri Tarih eğitimi aldı. “İstanbul Boğazı’nın Karadeniz Sahildarı Ülkeler Üzerindeki Jeopolitik ve Stratejik Etkileri” (Almanca) başlıklı mezuniyet tezini yazdı. Genelkurmay Personel Başkanlığı’nda görevli iken Kıbrıs Barış Harekâtı’nın madalya ve taltif projesini gerçekleştirdi. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı karargâhında NATO Planlama direktifleri ve kuvvet plan çalışmaları üzerinde çalıştı. Ayrıca bir yıl boyunca Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Toplantı Dosyasını hazırladı. Ege'de gerilimli 1980'li ve 1990'lı yıllarda 2 ayrı geminin komutanlıklarını yaptı. 1994-1997 döneminde Almanya'da Deniz Ataşeliği sırasında Deniz Ataşe Birliği'nin başkanlığına (doyen) ve 143 kişilik Askeri Ataşeler Birliği'nin Yönetim Kuruluna seçildi. Daha sonra Mersin’de Karakol ve Çıkarma Gemileri Komodorluğu’nun ardından Genelkurmay Yunanistan Kıbrıs Dairesinde Yunanistan Şube Müdürü iken “Türk-Yunan Ege’de Güven Arttırıcı Önlemler Paketi” projesinin (Ocak 2000) yöneticiliğini yaptı. Türk-Yunan sorunları üzerinde General-Amiral Oryantasyon Kursu, Harp Akademileri, Milli Güvenlik Akademisi ve TSK İstihbarat Okulu'nda dersler veren Yavuz, Deniz Harp Okulu Dekanı olduğu 2001-2003 döneminde "Denizcilik Tarihi-Deniz Stratejisi", "Askeri Strateji" ve "Liderlik" dersleri verdi. 1994’te Dr., 2002’de Doç.Dr. olan Yavuz, Milli Güvenlik Akademisi öğretim üyesi iken 30 Mart 2004’te istekle emekli oldu ve BİLKENT Üniversitesi’ne ilaveten Milli Güvenlik Akademisi’nde Türk-Yunan Sorunları, Suriye, Ortadoğu, Terörle Mücadele dersleri, 2012’de Prof.Dr. olduktan sonra da Atılım Üniversitesi’nde (2012-2013) ve Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsünde (2013 Bahar) Y. Lisans ve Doktora, Ufuk ve Başkent üniversitelerinde lisans dersleri verdi. 2022 yılı başlarında adı Topkapı Üniversitesi olarak değiştirilen “Ayvansaray Üniversitesi”nde İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nin kurucu dekanlığını yapan, fakülteyi 16 bölüme çıkartan Prof.Dr. Yavuz, “İstihbarat, Strateji ve Terörizm/Avrupa'da Terör Örgütleri” gibi 3 farklı konuda sertifika dersleri yanında İstanbul Topkapı Üniversitesi’nde lisans ve Y. Lisans dersleri verdi. Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Y. Lisans programının kurucu ABD Başkanlığını Eylül 2022’ye kadar sürdürerek “Küresel Güvenlik Stratejileri” üzerine sertifika programı hazırladı. Mayıs 2020 ayında uluslararası sempozyum düzenledi ve bizzat sunum yaptı. Milli Savunma Üniversitesi’nde (Harp Akademileri) 2019 yılından beri “Dış Politika Analizi” ile “Küresel Güvenlik Stratejileri” başlıklı ders verdi. Genelkurmay SAREM “Dış Uzman”lık (2003-2010), Türk Askeri Tarih Kurulu (TATK) Genel Kurul üyeliği (1999-2007), Gnkur. Atatürk Araştırma ve Eğitim Merkezi “ATAREM” Genel Kurul Kurucu Üyeliği (1999-2007), Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim/Öğretim Kurulu üyeliği (2001-2003), Türkiye Emekli Subaylar Derneği (TESUD) “Strateji” Grubu üyeliği (2005-2011), Türk Ocakları Genel Merkezi Hars Heyeti (en üst düzeydeki kültür kurulu) üyeliği (2004-2010), TÜRKSAM düşünce kuruluşunun Kurucu Başkan Yardımcısı ve Terör Bölümü Başkanlığı (2008-2012) yapan Prof.Dr. Yavuz, pek çok süreli yayının yayın ve hakem kurullarında yer almaktadır. Almanca ve İngilizce bilen Prof.Dr. Yavuz’un “Güvenlik politikaları, Askeri Tarih/Strateji, İstihbarat, Ortadoğu, çevre ülkeler, terörle mücadele, bölgesel-küresel sorunlar, küresel güvenlik stratejileri ve Deniz Tarihi konularında, çoğu müstakilen yazılmış 30’un üzerinde kitabı ve süreli dergilerde yazılmış çok sayıda makalesi mevcuttur. Halen Anadolu Ajansı ve Yeni Şafak gazetesinin “Düşünce Günlüğü” bölümünde her ay “Bölgesel ve Küresel Güvenlik Politikaları” üzerine analizleri yayınlanan Yavuz’un son dönemde Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE)’de konferansları, sitesinde yazıları yayınlanmakta olup, gene son zamanlarda Devlet Dergisi ve Türk Yurdu dergilerinde de yazıları yayınlanmaktadır. Ayrıca, Eylül 2022’den itibaren TRT Türkiye’nin Sesi Radyosu’nda haftada bir gün “Mavi Vatan” adlı bir programın yapımcılığını (ve yorumculuğunu) yapmaktadır. Ankara’da ikame eden Prof.Dr. Yavuz, evli, iki çocuk babası olup Almanca ve İngilizce bilmektedir.

    En az 10 karakter gerekli
    Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.