WOTTV E-DERGİ
DOLAR 32,3002 -0.04%
EURO 35,1301 0.48%
ALTIN 2.401,64-0,54
BITCOIN 21769590,03%
İsveç’in NATO Üyeliği Bir Başka Bahara mı?

İsveç’in NATO Üyeliği Bir Başka Bahara mı?

25 Eylül 2023 10:02
İsveç’in NATO Üyeliği Bir Başka Bahara mı?
0

BEĞENDİM

Prof. Dr. Celalettin Yavuz Güvenlik Politikaları Uzmanı, 23 Eylül 2023

Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan 16 Eylül 2023’te İsveç’in NATO üyeliğinin geleceği konusunda, ABD’nin F-16’ların satışı için “Kongre karar verecek!”  ifadesi üzerine “Onların Kongresi karar veriyorsa, bizim de Meclisimiz karar verecek!” diyerek, beklentileri önledi. Neredeyse İsveç’le aynı tarihlerde üyelik girişiminde bulunan Finlandiya, Türkiye’nin vetosuna takılmayacak şekilde “ev ödevlerini” yerine getirip ittifakın üyesi olurken “ev ödevi” konusunda söz veren ama eylemde “havanda su döven” İsveç ise hala bekliyor. Bu yazıda İsveç’in NATO üyeliği ve Türkiye’nin tutumunu ele almaya çalıştık.

İsveç’in NATO Üyeliği Sürecinde Türkiye’nin Şartları

Rusya Ukrayna savaşı ile birlikte Finlandiya ve İsveç yeni tehdit Rusya’ya karşı güvenliklerinin sağlanması için NATO üyeliği girişiminde bulundular. Ukrayna’nın komşuları olan Polonya ve Baltık Ülkeleri (Litvanya, Letonya ve Estonya), Ukrayna gibi İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliği için asıldılar. Rusya’ya karşı Avrupa’yı yönlendirmek isteyen ABD ile İngiltere de bu isteği köpürttü. Bu savaştan önce “NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti!” diyen Macron’un Fransa’sı bile diğer NATO üyeleri gibi iki ülkenin üyeliğine onay verileceğini ifade etti.

Başlangıçta sessiz kalan Türkiye, özellikle İsveç’in en azından 4 yıldır Türkiye’ye olmadık zararı veren PKK, DHKP-C gibi terör örgütlerine yardım, yataklık ve destek, son yıllarda FETÖ terör örgütüne barınma imkanı verdiğini hatırlayarak şart koştu. Bu tür terör örgütleri desteklenmez, Türkiye tarafından aranan terör örgütü üyeleri teslim edilirse, üyeliklerine onay verilebileceği bildirildi. Keza az da olsa Türkiye’ye sattıkları bazı silah ve araçlara koydukları ambargoların da kaldırılması istendi. Haziran 2022 sonlarında Madrid’de önce Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Finlandiya Dışişleri Bakanı Haavisto ve İsveç Dışişleri Bakanı Linde arasında üçlü muhtıra imzalandı. Ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsveç ve Finlandiya liderleri ile NATO Genel Sekreteri Stoltenberg 4’lü Zirvesi sonunda Stoltenberg “Son 10 yılın en büyük güvenlik krizi aşıldı. İsveç ve Finlandiya, Türkiye’ye tam destek sözü verdi!” diyerek sonucu duyurdu.

4’lü zirvenin ardından gerçekleşen NATO zirvesinde Türkiye’nin terörle 40 yıllık mücadelesi videoyla gösterildi. İsmen belirtilen NATO üyesi Avrupa ülkelerinde yuvalanan terör örgütleri ile ABD’nin Suriye’de silah, eğitim ve siyasi destek verdiği PKK/YPG hakkında ayrıntılı bilgilendirme sonunda Türkiye’nin insan, kaynak ve zamanını harcayan bu terör örgütlerine müttefiklerinin destek vermesinin akla ve vicdanlara sığamadığı yüzlerine vuruldu.

Aslında Türkiye’nin amacı, özellikle ABD, Fransa, İngiltere ve Almanya gibi terör örgütlerine alabildiğince destek veren, ancak Türkiye’ye silah ambargosu uygulayan diğer NATO ülkelerini ikna etmekti. Ancak oralı bile olmadılar. ABD, F-16 uçakları ve malzemelerinin satışını Kongre kararına havale ederken Fransız Dışişleri Bakanı Colonna, Fransa’nın “bölgeyi (Irak/Suriye) DEAŞ’tan kurtarmak için savaşan ‘Kürt savaşçıları’ unutmayacağını” söyledi.

Finlandiya Ev Ödevini Yaparken Sürekli Tökezleyen İsveç

Bu gelişmeler ve verilen sözlerin üzerinden daha bir ay geçeden İsveç’te direklere PKK paçavraları asıldı. Daha sonra seçimlerin yenilendiği İsveç’te anayasada ilgili değişikliğin yapıldığı bildirildi. Ancak Aralık sonlarında başkent Stockholm’de PKK’nın polis nezaretinde Türkiye aleyhine protesto yürüyüşü yapıldı. Haziran 2023 sonlarında bu kez İsveç’te Kur’an-ı Kerim yakma provokasyonları başladı.

Polisin engelleme çabası üzerine Yüksek Mahkeme polisin engelleme girişimini kaldırdı. Ev ödevini yaptığı için Finlandiya’nın üyeliğe kabul edildiği 10 Temmuz’da Vilnius NATO zirvesi sırasındaki Türkiye, İsveç ve NATO’nun üçlü görüşmesinde Türkiye, İsveç’in üyeliğiyle ilgili tasarıyı TBMM’ye göndereceğini açıkladı. Ancak sözünde bir türlü duramayan İsveç’te, görüşmeden bir gün sonra ise Yüksek Mahkemesi iadesi istenen iki teröristin sınır dışı edilmesini engelleyen kararı açıkladı. Üstelik dünya çapında 2 milyar Müslüman’ı rahatsız eden Kur’an-ı Kerim yakma eylemi de önlenemedi.

Sözleri kağıt üzerinde kalan İsveç’in NATO üyeliğine sizce yüce Meclisimiz “Evet” der mi?

Celalettin Yavuz

Güvenlik Politikaları Uzmanı Lisans ve Y. Lisans öğrenimini Milli Savunma Üniversitesinde (Deniz Harp Okulu – 1974; Deniz Harp Enstitüsü-1983) tamamladı. Daha sonra Silahlı Kuvvetler Akademisi öğrenimi (1985-86) gördü ve “Irak’ın Geleceği” ile ilgili bitirme tezini yazdı. 1989-1991 döneminde Führungsakademie (Hamburg/Almanya) 2 yıllık Güvenlik Politikası-Strateji-Stratejik İstihbarat-Jeopolitik, Askeri Tarih eğitimi aldı. “İstanbul Boğazı’nın Karadeniz Sahildarı Ülkeler Üzerindeki Jeopolitik ve Stratejik Etkileri” (Almanca) başlıklı mezuniyet tezini yazdı. Genelkurmay Personel Başkanlığı’nda görevli iken Kıbrıs Barış Harekâtı’nın madalya ve taltif projesini gerçekleştirdi. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı karargâhında NATO Planlama direktifleri ve kuvvet plan çalışmaları üzerinde çalıştı. Ayrıca bir yıl boyunca Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Toplantı Dosyasını hazırladı. Ege'de gerilimli 1980'li ve 1990'lı yıllarda 2 ayrı geminin komutanlıklarını yaptı. 1994-1997 döneminde Almanya'da Deniz Ataşeliği sırasında Deniz Ataşe Birliği'nin başkanlığına (doyen) ve 143 kişilik Askeri Ataşeler Birliği'nin Yönetim Kuruluna seçildi. Daha sonra Mersin’de Karakol ve Çıkarma Gemileri Komodorluğu’nun ardından Genelkurmay Yunanistan Kıbrıs Dairesinde Yunanistan Şube Müdürü iken “Türk-Yunan Ege’de Güven Arttırıcı Önlemler Paketi” projesinin (Ocak 2000) yöneticiliğini yaptı. Türk-Yunan sorunları üzerinde General-Amiral Oryantasyon Kursu, Harp Akademileri, Milli Güvenlik Akademisi ve TSK İstihbarat Okulu'nda dersler veren Yavuz, Deniz Harp Okulu Dekanı olduğu 2001-2003 döneminde "Denizcilik Tarihi-Deniz Stratejisi", "Askeri Strateji" ve "Liderlik" dersleri verdi. 1994’te Dr., 2002’de Doç.Dr. olan Yavuz, Milli Güvenlik Akademisi öğretim üyesi iken 30 Mart 2004’te istekle emekli oldu ve BİLKENT Üniversitesi’ne ilaveten Milli Güvenlik Akademisi’nde Türk-Yunan Sorunları, Suriye, Ortadoğu, Terörle Mücadele dersleri, 2012’de Prof.Dr. olduktan sonra da Atılım Üniversitesi’nde (2012-2013) ve Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsünde (2013 Bahar) Y. Lisans ve Doktora, Ufuk ve Başkent üniversitelerinde lisans dersleri verdi. 2022 yılı başlarında adı Topkapı Üniversitesi olarak değiştirilen “Ayvansaray Üniversitesi”nde İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nin kurucu dekanlığını yapan, fakülteyi 16 bölüme çıkartan Prof.Dr. Yavuz, “İstihbarat, Strateji ve Terörizm/Avrupa'da Terör Örgütleri” gibi 3 farklı konuda sertifika dersleri yanında İstanbul Topkapı Üniversitesi’nde lisans ve Y. Lisans dersleri verdi. Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Y. Lisans programının kurucu ABD Başkanlığını Eylül 2022’ye kadar sürdürerek “Küresel Güvenlik Stratejileri” üzerine sertifika programı hazırladı. Mayıs 2020 ayında uluslararası sempozyum düzenledi ve bizzat sunum yaptı. Milli Savunma Üniversitesi’nde (Harp Akademileri) 2019 yılından beri “Dış Politika Analizi” ile “Küresel Güvenlik Stratejileri” başlıklı ders verdi. Genelkurmay SAREM “Dış Uzman”lık (2003-2010), Türk Askeri Tarih Kurulu (TATK) Genel Kurul üyeliği (1999-2007), Gnkur. Atatürk Araştırma ve Eğitim Merkezi “ATAREM” Genel Kurul Kurucu Üyeliği (1999-2007), Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim/Öğretim Kurulu üyeliği (2001-2003), Türkiye Emekli Subaylar Derneği (TESUD) “Strateji” Grubu üyeliği (2005-2011), Türk Ocakları Genel Merkezi Hars Heyeti (en üst düzeydeki kültür kurulu) üyeliği (2004-2010), TÜRKSAM düşünce kuruluşunun Kurucu Başkan Yardımcısı ve Terör Bölümü Başkanlığı (2008-2012) yapan Prof.Dr. Yavuz, pek çok süreli yayının yayın ve hakem kurullarında yer almaktadır. Almanca ve İngilizce bilen Prof.Dr. Yavuz’un “Güvenlik politikaları, Askeri Tarih/Strateji, İstihbarat, Ortadoğu, çevre ülkeler, terörle mücadele, bölgesel-küresel sorunlar, küresel güvenlik stratejileri ve Deniz Tarihi konularında, çoğu müstakilen yazılmış 30’un üzerinde kitabı ve süreli dergilerde yazılmış çok sayıda makalesi mevcuttur. Halen Anadolu Ajansı ve Yeni Şafak gazetesinin “Düşünce Günlüğü” bölümünde her ay “Bölgesel ve Küresel Güvenlik Politikaları” üzerine analizleri yayınlanan Yavuz’un son dönemde Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE)’de konferansları, sitesinde yazıları yayınlanmakta olup, gene son zamanlarda Devlet Dergisi ve Türk Yurdu dergilerinde de yazıları yayınlanmaktadır. Ayrıca, Eylül 2022’den itibaren TRT Türkiye’nin Sesi Radyosu’nda haftada bir gün “Mavi Vatan” adlı bir programın yapımcılığını (ve yorumculuğunu) yapmaktadır. Ankara’da ikame eden Prof.Dr. Yavuz, evli, iki çocuk babası olup Almanca ve İngilizce bilmektedir.

    En az 10 karakter gerekli
    Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.