WOTTV E-DERGİ
DOLAR 32,3305 -0.02%
EURO 35,2423 0.63%
ALTIN 2.402,76-0,50
BITCOIN 21862280,17%
Teksas Eyaleti Kazan Kaldırdı: Amerika Dağılıyor mu?

Teksas Eyaleti Kazan Kaldırdı: Amerika Dağılıyor mu?

1 Mart 2024 13:01
Teksas Eyaleti Kazan Kaldırdı: Amerika Dağılıyor mu?
0

BEĞENDİM

Prof. Dr. Celalettin Yavuz Güvenlik Politikaları Uzmanı, 29 Şubat 2024

 

Ocak 2024 sonlarına doğru ABD’nin Teksas eyaletinden “başkaldırı”yı anımsatan bir çıkış duyuldu. Teksas eyaleti, ABD Yüksek Mahkemesi’nin kararına rağmen, sınır çitlerini inşa etmeyi sürdürdü ve federal hükümetin sınır devriyesinin geçişine izin vermedi. “Komplo teorileri”ni andırdığı için Türk Kamuoyunda oldukça dikkat çeken bu konu ele alındı.

Teksas Eyaleti ile Federal Hükümet Arasındaki Anlaşmazlığın Aslı Nedir?

Okuyucular Trump döneminde Meksika sınırına, yasadışı girişlerin önlenmesi için duvar örme girişimini hatırlayacaklardır. 2016’da seçim kampanyasında verdiği sözü gecikerek de olsa tutarak, Pentagon’un askeri fonlarından aktarılan 3.6 milyar dolarla 2019’da duvar inşası başladı. O dönemde Trump’ın önerileri arasında göçmenlerin bacaklarına ateş edilmesi, duvara elektrik akımı, parmaklık, yılan ve timsahlarla dolu hendeklerle desteklenmesi de varmış.

Trump, duvar inşası maksadıyla ayrıca federal fonlardan ödenek tahsisi için “ulusal acil durum ilan” da ilan etmiş, ancak 2020’de buna karşı dava açan, içinde New York’un da bulunduğu 20 eyalet, “Ülkemizde halkımız için kullanılacak kaynakların yanlış yere kullanılmasına yol açacak!” diyerek ihtiyati tedbir kararı çıkartılmasını sağlamışlardı.

Bilindiği üzere Ocak 2021’de Biden yönetimindeki ve duvar karşıtı olan Demokratlar iktidara geldi. Ancak Meksika ile çok uzun sınırlara sahip Teksas, bu yasa dışı göçten rahatsız olan eyaletlerin başında gelmekteydi. Eyalet valilerinin de halk tarafından seçildiği ABD’de, seçilmiş Teksas Valisi Greg Abbott, Mart 2021’de başlattığı “Yalnız Yıldız Operasyonu” çerçevesinde sınıra yakın 48 ilçeyi kapsayan bölge için afet bildirgesi yayınladı. Hedef, ABD-Meksika sınırından yasa dışı geçişlerin önlenmesiydi.

Dikenli tel çekmek dahil radikal önlemleri içeren bu çalışma eyalet ile federal hükümet arasında gerginlik yarattı. Teksas eyaleti, federal hükümete bağlı Sınır Devriyesinin güney sınırının en yoğun noktalarından Shelby Park çevresine geçişine izin vermedi. Bunun üzerine olay mahkemeye taşındı ve 22 Ocak 2024’te ABD Yüksek Mahkemesi, Biden yönetiminin isteği doğrultusunda federal birimlerin dikenli telleri kesmelerine cevaz veren kararı verdi.

Bu gelişmenin ardından Teksas Eyalet Valisi Abbott, sosyal medya üzerinden konunun henüz bitmediğini, Teksas güvenlik birimleri de yine sosyal medya üzerinden daha çok dikenli tel inşa edildiğine dair görüntüleri paylaştı. Üstelik Teksas valisi direnişinde yalnız da değildi. Zira 25 Cumhuriyetçi eyaletin valisi 25 Ocak 2024’te Teksas’ın sınırı koruma mücadelesine destek veren bir bildiriyi imzaladılar. ‘Biden yönetiminin yasa dışı göçe karşı ülkeyi savunmasız bıraktığı ve eyaletlerin meşru müdafaa hakkının ABD Anayasası tarafından tanındığı” ileri sürülen bildiride, ABD Anayasasının 4. Maddesine atıfla, ABD’nin işgal gibi durumlarda tüm eyaletleri koruma mecburiyetini hatırlatarak, anayasaya göre “işgal gibi durumlarda eyaletlerin kendini koruma hakkı” olduğu ileri sürülmekteydi.

Teksas ve 25 Eyalet, Bağımsızlık Yanlısı mı?

Cumhuriyetçilerin yönettiği 25 eyaletin Teksas’a verdiği bu destek, artan ABD karşıtlığı sebebiyle Türkiye’de az da olsa “ABD’de isyan, ABD parçalanıyor!” şeklinde heyecan yarattı. Oysa destek, Teksas’ın yasadışı göçe engellemesi içindi. ABD anayasasına göre sadece Teksas eyaleti, referandum sonucu ayrılma hakkına sahiptir ve zaman zaman bazı marjinallerce dile getirilse de en azından şu an için “bağımsızlık” isteği güçlü değildir. Yüksek Mahkeme, “dış güvenlik” konusu gibi gördüğü göçmen politikasını federal hükümetin sorumluluğuna hükmetmektedir. Diğer eyaletlerin anayasaya göre ayrılmaları mümkün değildir.

Eyaletler arasında Cumhuriyetçi-Demokrat kutuplaşması giderek derinleşse de, iç savaşı veya parçalanmayı gerektirecek gibi değildir. Gerilen bir dünyanın en büyük küresel gücünden ayrılarak kolay yenilecek küçük lokmalara bölünmenin hiçbir yarar getirmeyeceği kuşkusuz eyaletler tarafından da bilinmektedir. ABD’ye duyulan öfke, kutuplaşmadan bir iç savaşı veya dağılmayı ümit etse de beyhudedir. Asıl sebep bu yıl yapılacak başkanlık seçimleridir.

Celalettin Yavuz

Güvenlik Politikaları Uzmanı Lisans ve Y. Lisans öğrenimini Milli Savunma Üniversitesinde (Deniz Harp Okulu – 1974; Deniz Harp Enstitüsü-1983) tamamladı. Daha sonra Silahlı Kuvvetler Akademisi öğrenimi (1985-86) gördü ve “Irak’ın Geleceği” ile ilgili bitirme tezini yazdı. 1989-1991 döneminde Führungsakademie (Hamburg/Almanya) 2 yıllık Güvenlik Politikası-Strateji-Stratejik İstihbarat-Jeopolitik, Askeri Tarih eğitimi aldı. “İstanbul Boğazı’nın Karadeniz Sahildarı Ülkeler Üzerindeki Jeopolitik ve Stratejik Etkileri” (Almanca) başlıklı mezuniyet tezini yazdı. Genelkurmay Personel Başkanlığı’nda görevli iken Kıbrıs Barış Harekâtı’nın madalya ve taltif projesini gerçekleştirdi. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı karargâhında NATO Planlama direktifleri ve kuvvet plan çalışmaları üzerinde çalıştı. Ayrıca bir yıl boyunca Deniz Kuvvetleri Komutanı’nın Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Toplantı Dosyasını hazırladı. Ege'de gerilimli 1980'li ve 1990'lı yıllarda 2 ayrı geminin komutanlıklarını yaptı. 1994-1997 döneminde Almanya'da Deniz Ataşeliği sırasında Deniz Ataşe Birliği'nin başkanlığına (doyen) ve 143 kişilik Askeri Ataşeler Birliği'nin Yönetim Kuruluna seçildi. Daha sonra Mersin’de Karakol ve Çıkarma Gemileri Komodorluğu’nun ardından Genelkurmay Yunanistan Kıbrıs Dairesinde Yunanistan Şube Müdürü iken “Türk-Yunan Ege’de Güven Arttırıcı Önlemler Paketi” projesinin (Ocak 2000) yöneticiliğini yaptı. Türk-Yunan sorunları üzerinde General-Amiral Oryantasyon Kursu, Harp Akademileri, Milli Güvenlik Akademisi ve TSK İstihbarat Okulu'nda dersler veren Yavuz, Deniz Harp Okulu Dekanı olduğu 2001-2003 döneminde "Denizcilik Tarihi-Deniz Stratejisi", "Askeri Strateji" ve "Liderlik" dersleri verdi. 1994’te Dr., 2002’de Doç.Dr. olan Yavuz, Milli Güvenlik Akademisi öğretim üyesi iken 30 Mart 2004’te istekle emekli oldu ve BİLKENT Üniversitesi’ne ilaveten Milli Güvenlik Akademisi’nde Türk-Yunan Sorunları, Suriye, Ortadoğu, Terörle Mücadele dersleri, 2012’de Prof.Dr. olduktan sonra da Atılım Üniversitesi’nde (2012-2013) ve Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsünde (2013 Bahar) Y. Lisans ve Doktora, Ufuk ve Başkent üniversitelerinde lisans dersleri verdi. 2022 yılı başlarında adı Topkapı Üniversitesi olarak değiştirilen “Ayvansaray Üniversitesi”nde İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nin kurucu dekanlığını yapan, fakülteyi 16 bölüme çıkartan Prof.Dr. Yavuz, “İstihbarat, Strateji ve Terörizm/Avrupa'da Terör Örgütleri” gibi 3 farklı konuda sertifika dersleri yanında İstanbul Topkapı Üniversitesi’nde lisans ve Y. Lisans dersleri verdi. Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Y. Lisans programının kurucu ABD Başkanlığını Eylül 2022’ye kadar sürdürerek “Küresel Güvenlik Stratejileri” üzerine sertifika programı hazırladı. Mayıs 2020 ayında uluslararası sempozyum düzenledi ve bizzat sunum yaptı. Milli Savunma Üniversitesi’nde (Harp Akademileri) 2019 yılından beri “Dış Politika Analizi” ile “Küresel Güvenlik Stratejileri” başlıklı ders verdi. Genelkurmay SAREM “Dış Uzman”lık (2003-2010), Türk Askeri Tarih Kurulu (TATK) Genel Kurul üyeliği (1999-2007), Gnkur. Atatürk Araştırma ve Eğitim Merkezi “ATAREM” Genel Kurul Kurucu Üyeliği (1999-2007), Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Eğitim/Öğretim Kurulu üyeliği (2001-2003), Türkiye Emekli Subaylar Derneği (TESUD) “Strateji” Grubu üyeliği (2005-2011), Türk Ocakları Genel Merkezi Hars Heyeti (en üst düzeydeki kültür kurulu) üyeliği (2004-2010), TÜRKSAM düşünce kuruluşunun Kurucu Başkan Yardımcısı ve Terör Bölümü Başkanlığı (2008-2012) yapan Prof.Dr. Yavuz, pek çok süreli yayının yayın ve hakem kurullarında yer almaktadır. Almanca ve İngilizce bilen Prof.Dr. Yavuz’un “Güvenlik politikaları, Askeri Tarih/Strateji, İstihbarat, Ortadoğu, çevre ülkeler, terörle mücadele, bölgesel-küresel sorunlar, küresel güvenlik stratejileri ve Deniz Tarihi konularında, çoğu müstakilen yazılmış 30’un üzerinde kitabı ve süreli dergilerde yazılmış çok sayıda makalesi mevcuttur. Halen Anadolu Ajansı ve Yeni Şafak gazetesinin “Düşünce Günlüğü” bölümünde her ay “Bölgesel ve Küresel Güvenlik Politikaları” üzerine analizleri yayınlanan Yavuz’un son dönemde Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE)’de konferansları, sitesinde yazıları yayınlanmakta olup, gene son zamanlarda Devlet Dergisi ve Türk Yurdu dergilerinde de yazıları yayınlanmaktadır. Ayrıca, Eylül 2022’den itibaren TRT Türkiye’nin Sesi Radyosu’nda haftada bir gün “Mavi Vatan” adlı bir programın yapımcılığını (ve yorumculuğunu) yapmaktadır. Ankara’da ikame eden Prof.Dr. Yavuz, evli, iki çocuk babası olup Almanca ve İngilizce bilmektedir.

    En az 10 karakter gerekli
    Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.