WOTTV E-DERGİ
DOLAR 32,8248 0.04%
EURO 35,2439 -0.18%
ALTIN 2.451,13-1,53
BITCOIN 21133180,19%
Şehirlerin Büyümesini Durdurmak

Şehirlerin Büyümesini Durdurmak

5 Haziran 2024 09:54
Şehirlerin Büyümesini Durdurmak
0

BEĞENDİM

Prof. Dr. Faruk TAŞÇI – 05 Haziran 2024

 

Şehir, medenî hayatın mümkün olabildiği yer; hatta İbn Haldun’un nazarında devletin kurulduğu ve kurgulandığı zemin. Bu nedenle şehir varsa medeniyet var, şehir varsa devlet var. “Medine” olduğu için İslam’ın ilk devleti var, “güzel şehir İstanbul” fetholunduğu için Büyük Osmanlı Devleti var.

Nüfus Açısından Şehirlerin Durumu ve Türkiye

Günümüz dünyasında devletlerin şehirleri var ve her bir devletin en güzel şehri var. Her bir şehrin de kendine has özelliği veya alametifarikası var. Kimi şehir sanatı ile var, kimi şehir zanaatı ile var, kimi şehrin ticareti var, kimi şehir tarihi ile var.

Bazı şehirlerse nüfusları ile ön planda. Tokyo 40 milyona yakın nüfusu ile dünyadaki şehirlerin el kalabalığı, sonra Cakarta (35 milyon), sonra Delhi (31 milyon), sonra Guangzhou (27 milyon), sonra Mumbai (25 milyon), sonra Manila (24 milyon) ve Şanghay (24 milyon), sonra Seul (23 milyon), sonra Kahire (22 milyon) ve sonra Meksiko (21 milyon) ile dünyada en kalabalık ilk 10 şehir. Türkiye’den de İstanbul ve Ankara, dünyanın en kalabalık 100 şehri arasında.

Zor soru/lar şöyle: Şehirler ne kadar nüfusu kaldırabilir? Veya insanî olan ya da medenî bir hayat için bir şehrin nüfusu ne olmalı? 40 milyonluk bir şehirde bir insan, gerçek manada insan olarak hayatını sürdürebilir mi? 35 milyonluk şehrin insanlarının ihtiyaçlarını kim ve nasıl karşılayabilir? 25 milyonluk şehrin altyapısını halletmek ne kadar mümkün olabilir? 21 milyonluk şehrin sosyal ve kültürel anlamda ihtiyaç duydukları nasıl yerine getirilebilir? 15 milyonluk şehrin trafik sorununu tam olarak çözebilmek mümkün olabilir mi? Mesela bir belediye başkanı, 10 milyonluk şehrin sakinlerinin sosyal belediyecilik işlevlerini hangi şekilde ve ne kadar yerine getirebilir?

Şehirleri Yönetilebilir Nüfusta Tutmak

Soruları çoğaltmak mümkün ama her sorunun ortak noktası, “bir şehri yönetebilmek için nüfus ne kadar olmalı” üzerinedir. Bu sorunun cevabı, aynı zamanda her şehrin bir canlı (gibi) olduğunu ve kucaklayabileceği (misafir edebileceği) insan sayısının “üst limiti” olduğunu içerir. Bu nedenle örneğin bir A şehrinin kucaklayabileceği insan sayısı 1 milyon iken A şehrinde 5 milyon insan varsa, A şehri ölü demektir veya bir B şehrinin misafir edeceği insan sayısı 300 bin olup o şehirde 1 milyon insan bulunuyorsa o şehrin yöneticilerine acımak gerekir, çünkü yöneticileri çok çalışkan olsalar bile kucaklama kapasiteleri çalışkanlıklarının altındadır.

Hal böyle olunca, (insan kapasitesinin aşmamış) güzel bir şehrin güzel olarak kalabilmesi için “şehrin nüfus haddi”ni bilmek ve bildirmek gerekiyor “çünkü Allah haddi aşanları sevmez” (Maide Suresi, 87). Haddi aşmaktan dolayı Allah’ın sevmediği şehirde yaşayanlar da bir müddet sonra, “kalabalıktan kaynaklı” bin bir türlü sorunların uzantısı olarak birbirlerine sevgi besleme potansiyellerini kaybetmeye başlarlar, yani insanî (medenî) olma melekelerini (isteseler de istemeseler de) kaybetmekle karşı karşıya kalırlar.

Bu nedenle yapılması gereken basittir: Her şehrin nüfusuna belli bir üst sınır koymak, bu sınırın aşılmasına yakın bir devrede, o şehre dahil olmak isteyenler için başka bir yerde başka bir şehir kurmak. Bu, aynı zamanda kıyamete açılan kapı olan dikey mimariye dayalı binalardan yatay mimarı üzere şekillenen hanelerin olduğu “sakin şehirler” ile huzur bulmak demek.

Özetle; ya sakinlerinin yeteri kadar sakin ile sükûn bulduğu güzel şehirler ile güçlenen devlet ya da sakinlerinin delirdiği ölü şehirler ile ölüme bir adım daha yakınlaşan devlet! İnsanlığın geleceği adına güzel şehirlerin olduğu güzel devletler için çalışmaya ve dua etmeye devam…

Faruk Taşçı

Prof. Dr. Faruk Taşçı 1982 yılında Rize’nin Pazar ilçesinde dünyaya geldi. Lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji bölümünde 2005 yılında tamamlayan Prof. Dr. Taşçı, yüksek lisansını 2007 yılında, doktorasını da 2011 yılında İstanbul Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri bölümünde bitirdi. Aynı bölümde 28 Aralık 2020’den bu yana Profesör olarak görevini sürdürüyor.Telif kitaplarıSosyal Politikalarda Can Simidi: Sosyal Yardım (2010),Sosyal Politika Ahlâkı (2012, 2017),Türkiye’de Sosyal Politika ve Dönüşüm: Zihniyet, Aktörler ve Uygulamalar (2017),Sosyal Politikada Dezavantajlı Gruplar: Tarih, Yaklaşım ve Uygulama (2018),Bir Şehrin Sosyal Politika Yönetim Rehberi: Esenler Örneği (Ortak, 2019),Sosyal Refah: Bütüncül Bir Perspektif (2020),Sabahattin Zaim: Ahlak, Fikir ve Aksiyon (2021)Uluslararası Öğrencilerin Türk Diline Uyumları: İstanbul Üniversitesi Örneği (Ortak, 2022)Kitap editörlüğüTürkiye’de Sosyal Politika Aktörleri: Zemin ve Uygulama (2017),Sabahattin Zaim ile İktisat, Toplum ve Siyaset (2019),İnsan, Toplum ve İktisat: Sabahattin Zaim Düşüncesinin Ana Hatları (2020),Türkiye’de Sosyal Siyaset Alanın Oluşumu: İstanbul Üniversitesi Geleneği (2021)Sosyal Politikalarda Ak Partili Yıllar (2023)ÇevirisiDevletin Ekonomideki Rolü: İslamî Bir Bakış Açısı (2018)Diğer çalışmalarıUlusal İstihdam Stratejisi 2009 ve 2011 yılı Çalıştayları’nda komisyon üyeliği,10. Kalkınma Planı Sosyal Yardımlar ve Hizmetler Çalışma Grubu’nda (2013) raportörlük görevlerini yürüttüT.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın “Aile Eğitim Programı İçerik Değerlendirme Çalışması”nda Program Geliştirme Ekibi’nde yer aldı (2022).Polis Meslek Yüksek Okulu’nda “Toplumsal Psikoloji” (2007-2010), Harp Akademileri Komutanlığı’nda “Kamuda İş Etiği” (2013), Diyanet İşleri Başkanlığı Haseki Eğitim Merkezi’nde “Engellilere Yönelik Sosyal Yardım ve Hizmetler” (2015) ve TRT’de Hizmet İçi Eğitim kapsamında “İş Ahlakı” (2022) dersleri verdi.Dönemin T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi’nin de editörlüğünü (2018-2019) yürütmüş olan Taşçı’nın sosyal politika alanında birçok ürünü bulunmaktadır. İslam’da ekonomi ve şehir gibi konular ile de ilgilenmektedir.

    En az 10 karakter gerekli
    Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.