Avrupa Uzay Ajansı’nın Euclid Uzay Teleskobu, evrenin henüz 670 milyon yaşında olduğu dönemden kalan ve şimdiye kadar gözlemlenen en eski iki kuasarı keşfetti. Bilim dünyasında kartları yeniden dağıtan bu tarihi keşif, süper kütleli kara deliklerin oluşumuna dair bilinen tüm teorileri altüst etmeye hazırlanıyor.

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) uzaya gönderdiği Euclid Uzay Teleskobu, derin uzayın karanlığından insanlık tarihinin en büyüleyici keşiflerinden birine imza attı. Uluslararası bir gök bilimci ekibi, Euclid teleskobunu kullanarak gerçekleştirdiği çalışmalarda tam 31 yeni kuasar tespit etti. Bu gök cisimlerinden iki tanesi, şimdiye kadar gözlemlenmiş en eski kuasarlar olarak bilim tarihine geçti.

Evren henüz 670 milyon yaşındaydı

Yapılan hassas hesaplamalara göre, keşfedilen en yaşlı iki kuasardan Dünya’ya ulaşan ışık, evrenin henüz sadece 670 milyon yaşında olduğu dönemde yayıldı. 13,8 milyar yaşındaki evrenimizin mevcut yaşının yalnızca yüzde 5’ine denk gelen bu zaman dilimi, kozmik tarihin adeta bebeklik evresini temsil ediyor. Araştırmacılar, bu son keşfin 2021 yılında kırılan en eski kuasar rekorunu yaklaşık 20 milyon yıl daha geriye taşıdığını belirtti.

Kuasarlar neden bu kadar büyük bir önem taşıyor

Kuasarlar, genç galaksilerin merkezinde yer alan süper kütleli kara deliklerin, çevrelerindeki devasa madde yığınlarını olağanüstü bir hızla yutmasıyla ortaya çıkan son derece parlak gök cisimleri olarak biliniyor. Trilyonlarca Güneş’ten daha parlak olabilen bu yapılar, yaydıkları güçlü ışık sayesinde bilim insanlarına evrenin ilk yıldız ve galaksilerinin oluştuğu karanlık dönemleri derinlemesine inceleme fırsatı sunuyor.

Araştırmanın başyazarı ve Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan Daming Yang, kuasarların evrenin ilk dönemlerini anlamada adeta bir “deniz feneri” görevi gördüğünü söyledi.

Kara delik gizemi her geçen gün daha da büyüyor

Bu heyecan verici keşif, son yıllarda gök bilimcileri hayrete düşüren çok önemli bir sorunu da yeniden gündeme taşıdı. Gelişen teknoloji ve daha güçlü teleskoplar sayesinde evrenin daha erken dönemleri gözlemlendikçe, galaksilerin ve süper kütleli kara deliklerin beklenenden çok daha büyük olduğu görülüyor.

Araştırmanın ortak yazarlarından Joseph Hennawi, “Geçmişe doğru attığımız her adım bu bilmeceyi daha da karmaşık hale getiriyor.” ifadelerini kullandı.

Hennawi, “Güneş’ten milyarlarca kat daha büyük kütleye sahip bu devlerin, evren henüz bebeklik dönemindeyken nasıl var olabildiğini hala açıklayamıyoruz.” dedi.