Uzay yarışında dengeleri sarsacak devasa patlama! Jeff Bezos’un sahibi olduğu Blue Origin şirketine ait 100 milyon dolarlık New Glenn roketi, gerçekleştirilen rutin test sırasında fırlatma rampasında infilak etti. NASA’nın Ay’a dönüş projesinde kritik bir rol üstlenen roketin patlaması ve fırlatma rampasının ağır hasar görmesi akıllara tek bir soruyu getirdi: İnsanlığın Ay yolculuğu tehlikeye mi girdi?

Fırlatma rampası adeta savaş alanına döndü

Uzay turizmi ve taşımacılığında çığır açmayı hedefleyen Blue Origin, tarihinin en büyük şoklarından birini yaşadı. Jeff Bezos’un sahibi olduğu uzay şirketine ait yaklaşık 98 metre uzunluğundaki devasa New Glenn roketi, Florida’da bulunan Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü’nde gerçekleştirilen rutin bir test sırasında adeta yok oldu. Fırlatma rampasında yapılan “hotfire test” esnasında meydana gelen büyük patlama, yaklaşık 100 milyon dolar değerindeki roketi saniyeler içinde dev bir alev topuna dönüştürdü. Olayın ardından fırlatma rampasında da çok ciddi hasar meydana geldiği bildirildi.

Patlamanın ardından ilk açıklama şirketin kurucusu Jeff Bezos’tan geldi. Yaşananları “çok zor bir gün” olarak nitelendiriren Bezos, kazanın nedeninin henüz netleşmediğini belirtti. Bezos, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Tüm personel güvende. Sebebi bilmek için henüz erken ama araştırmaya başladık. Gerekirse yeniden inşa edeceğiz ve tekrar uçacağız. Buna değer”. ifadelerini kullandı. Bu büyük başarısızlığın ardından rakip şirket SpaceX’in kurucusu Elon Musk da sessiz kalmadı. Musk, paylaşımında Latince “Zorluklar içinden yıldızlara” anlamına gelen “Ad astra per aspera” ifadesini kullanarak dikkat çekici bir mesaj verdi.

Test sırasında saniyeler içinde alev topuna dönüştü

Görgü tanıkları ve teknik ekiplerden alınan bilgilere göre, testin ilk aşamalarında her şey son derece normal ilerliyordu. Ancak motorlardan duman yükselmeye başladıktan kısa bir süre sonra, roketin alt kısmında şiddetli bir patlama meydana geldi. Kısa sürede tüm roketi saran alevler, fırlatma rampasını da etkisi altına aldı. Yaşanan bu teknik felaket, New Glenn roketinin geleceği kadar NASA’nın milyarlarca dolarlık projelerini de doğrudan ilgilendiriyor.

NASA’nın devasa Ay planları ertelenecek mi

New Glenn roketi, sadece Blue Origin için değil, NASA’nın Ay programındaki geleceği açısından da hayati bir öneme sahip. Şirket, yakın zamanda NASA’nın Ay programı kapsamında büyük bir sözleşme kazanmış ve bazı kritik sistemlerin bu yıl içinde New Glenn roketlerinden biriyle fırlatılmasını planlamıştı. Ay yüzeyine ekipman ve bilimsel yük taşımayı amaçlayan bu görevler, NASA’nın uzun vadeli Ay yerleşimi hedefleri açısından en önemli adımlar arasında gösteriliyordu. Ancak bu patlamanın ardından tüm takvim altüst olabilir.

NASA Başkanı Jared Isaacman, olayın Artemis programına etkilerinin değerlendirildiğini belirterek mevcut durumda program üzerindeki sonuçların net olmadığını söyledi.

Artemis görevleri için büyük soru işareti

Mevcut planlara göre, gelecek yıl düzenlenmesi hedeflenen Artemis III görevi sırasında astronotların, yörüngede Blue Origin ve SpaceX’e ait iniş araçlarıyla kenetlenme manevraları gerçekleştirmesi öngörülüyordu. Ancak fırlatma rampasının hasar görmesi nedeniyle Blue Origin’in bu sürece zamanında yetişip yetişemeyeceği belirsiz hale geldi. Blue Origin’in bu yıl içinde New Glenn roketiyle Ay’a göndermeyi planladığı Blue Moon Mark I adlı insansız iniş aracı projesinin de bu kaza nedeniyle ciddi bir risk altına girdiği belirtiliyor.

Yaşanılan bu son patlama, New Glenn roketinin ilk vukuatı da değil. Devasa roket, henüz haftalar önce bir iletişim uydusunu hedeflenen yörüngeye ulaştıramamasının ardından benzer bir krizle gündeme gelmişti. Şirket, önceki soruşturmalarda motorlardan birinin tam itiş gücüne ulaşamamasının termal koşullardan kaynaklandığını açıklamıştı. Yaşanan bu aksaklıkların ardından ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) daha önce şirketten kapsamlı bir soruşturma yürütmesini istemişti.

NASA Başkanı Isaacman ise olay sonrası yaptığı açıklamada, “Uzay uçuşları affetmez ve yeni ağır yük taşıma sistemleri geliştirmek son derece z